Türkiye'nin birçok bölgesinde gölller, akarsular kuruken,
İkizdere gürül gürül akıyor. Bu durum enerji ihtiyacı için
santral yapmak isteyenlerin iştahını kabartıyor. Halen 3 santral bulunan
Rize'nin İkizdere vadisine 17 santral daha yapılacak. Ancak İkizdereliler
santraller yüzünden vadinin cansuyunun kesilmesinden endişe ediyor ve
hidroelektrik santral (HES) projelerine karşı çıkıyor.
İkizdere santraline giden suyun başında ağustos sonunda bile saniyede 150
litrelik bir debi var. Santralden arta kalan, daha doğrusu kaçan suyun debisini
ise ölçmeye dahi gerek yok; ancak deredeki taşları ıslatıyor çünkü. İşte bu
büyük fark İkizderelilerin uykusunu kaçırıyor. Çünkü vadide halen 3 santral var.
Sayı kısa sürede 17'ye çıkacak ve can suyu kalmayacak.
İkizdere Derneği Yönetim Kurulu üyesi İlyas Ekşi de bu
endişeyi taşıyanlardan: "Devlet kendi santralinden su bırakmıyor. Özel sektör
hiç bırakmaz. Bu vadiyi kuruturlar. Gelsin bizden görüş alsınlar,
üniversitelerden görüş alsınlar. Sadece santral yapacakları dinlemesinler."
İkizdereliler özellikle can suyuna ilişkin endişelerini bölgeyi gezen
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'a iletti. İkizdereliler santrale
değil, bazı projelere karşı olduklarını da anlattılar hemşehrilerine. 3 kişilik
heyette, 14 yıl İkizdere santralinin müdürlüğünü yapan Belediye Başkanı
Hasan Kösoğlu vardı. Kösoğlu, "2-3 megavatlık santral projeleri
var. Bunlara karşıyız. Bunların yeniden gözden geçirilmesini istiyoruz.
Başbakan'a da söyledik. Başbakan 'hiç endişe etmeyin, bakanlığa talimat
veriyorum. Ekip kurup inceleyecekler. Gerekirse porjeler değişir' dedi" diye
konuştu.
Ancak Başbakan'ın kamoyuna yansıyan bu sözleri İkizderelileri yeniden
endişelendirdi. Erdoğan, santrallere karşı çıkan çevrecilere kızmış, "Bunlar hep
karşı çıkar. Ben çevrecinin daniskasıyım. Asıl çevreci benim" demişti.
İkizdereliler, hemşehrilerinin sözünün arkasında durmasını bekliyor, istiyor.
Kösoğlu da, "Başbakan'ın sözüne güveniyoruz. Arkasında duracağını düşünüyoruz"
diyor.
İkizdere'ye ilk santral 60'lı yıllarda kuruldu. Önceleri Rize'yi besleyen
santral, şimdi tüm ülke ihtiyacının binde 4'ünü üretiyor. Santral ihalelerine
giren firmalar vadiden ucuza ürettikleri enerjiyi ülkenin başka yerlerindeki
sanayi tesisleri için harcamayı planlıyor. Yani hem devlete elektrik satılacak,
hem de çok daha ucuza elektrik alabilecekler.
İkizdereliler de
santral yapacakların karları kadar vadiyi de düşünmesini istiyor. Kösoğlu, "1
koyup 100 almasındar. Vadiyi de düşünsünler. Yatırdıkları parayı 9 senede değil,
11-12 senede geri alsınlar. Hem enerji üretilsin hem de vadi kurtulsun"
diyor.