Merkez Bankası’nın İstanbul’a taşınmasıyla ilgili yaklaşık 2
yıldır süren tartışmada kılıçlar çekildi. Hükümet, Başbakan Erdoğan’ın, "Merkez
Bankası, İstanbul’a taşınacak. Bu konuda kararımızı verdik. Bunu hiç kimseye de
soracak değiliz" sözlerinin ardından dediğini yaptı. Merkez Bankası’nın
taşınmasına ilişkin yasa tasarısı dün Meclis’e sevkedildi. Meclis’e gönderilen
tasarıya göre, Merkez Bankası, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve Bankacılık
Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) başkanlıkları ile Vakıflar Bankası Genel
Müdürlüğü’nün İstanbul’a taşınması öngörüldü. Aynı düzenlemeye göre, Merkez
Bankası Banka Meclisi toplantılarının da İstanbul’da yapılacağı kararlaştırıldı.
Yasaya göre, İstanbul’a taşınmayla ilgili iş ve işlemler tamamlanıncaya kadar
bankanın idari merkezi Ankara’da olacak. Taşınma işlemi 2 yıl içinde
tamamlanacak. Bakanlar Kurulu, bu süreyi uzatabilecek.
Başkan kalacak mı?
Merkez Bankası’nın İstanbul’a taşınması konusu ilk gündeme
geldiğinde Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz, "Bizim böyle bir kararımız yok.
Bunun için önce bir kanun değişikliği lazım. Kanun değişikliği yapıldıktan sonra
ise Merkez Bankası’nın İstanbul’a gitmesinde bir fayda görmüyorsak, bununla
ilgili çok güçlü bir inancımız var ise o zaman bize düşen kanunu uygulamamak.
Uygulamamanın yolu da bunu uygulayacak birisine görev vermek" sözleriyle istifa
sinyali vermişti. Yılmaz’ın bu sözlerinin ardından bu yılın Ocak ayında konuyla
ilgili bir değerlendirme yapan Başbakan Erdoğan da, "Merkez Bankası, Ziraat
Bankası, Halk Bankası, Vakıfbank İstanbul’a taşınacak. Bu konuda kararımızı
verdik. Hatta yerleri de belirlenmiştir. Bunu hiç kimseye de soracak değiliz"
diyerek rest çekmişti. Dün Meclis’e sevkedilen tasarının ardından gözler Merkez
Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz’a çevrildi. Tasarının yasalaşmasının ardından
Başkan Yılmaz’ın nasıl bir tutum takınacağı şimdiden merak konusu
oldu.
Matbaa taşınmayacak
Merkez Bankası’nın İstanbul’a taşınmasıyla ilgili düzenlemede,
"Merkez Bankası Genel Merkezi" ifadesini kullanan Hükümet, bankaya ait "banknot
matbaasının" taşınmayacağını da belirlemiş oldu. Kâğıt para basımında kullanılan
banknot matbaası Merkez Bankası Genel Merkezi kapsamında bulunmuyor. Banknot
matbaasını Ankara’da bırakmanın, bankanın İstanbul’a taşınmasını
kolaylaştıracağı düşünülüyor.
Banka merkezine ait binanın birkaç kat altında bulunan döviz ve
altın rezervi de İstanbul’a taşınacak. Bu taşınmanın kargo anlamında sıkıntı
yaratacağı tahmin ediliyor. Ankara’daki merkez binanın altında saklanan 33
tonluk altın rezervi özel olarak planlanmış özel güvenlik sistemiyle korunan bir
kasa dairesinde bulunuyor. Bu kapsamda tonlarca altının İstanbul’a taşınmasının
büyük sorun olacağı bu taşımayı sigortalayacak firma bulmanın çok kolay
olmayacağı belirtiliyor.
Aksamadan korkuluyor
Bankanın EFT ve EMKT sistemi tüm Türkiye ekonomisinin
çalışmasını belirleyecek şekilde stratejik bir öneme sahip. Elektronik Fon
Transferi (EFT) ve bir bankadan diğerine devlet tahvili ve hazine bonosu gibi
menkul kıymetlerin aktarılmasını sağlayan Elektronik Menkul Kıymet Takası (EMKT)
sisteminde oluşabilecek herhangi bir aksama, zincirleme olarak tüm ekonomik
birimleri etkiliyor. Böylece sadece EFT sistemi ve altın rezervini taşımak için
banka yönetiminin 2 ayrı proje hazırlaması gerekecek.
Merkez Bankası’nını İstanbul’a taşınmasını öngören tasarının
altında, Bakanlar Kurulu üyesi olması nedeniyle Sanayi Bakanı Zafer Çağlayan’ın
da imzası bulunuyor. Ancak Çağlayan, ASO Başkanı olduğu dönemde taşınmaya sert
muhalefet etmişti. Çağlayan, Bakan olarak göreve başlayana kadar, "Merkez
Bankası görücüye mi çıkmış? Gelin mi ki İstanbul’a götürülsün? Bırakın da
Ankara’da kalsın. Merkez Bankası’nın, stratejik önemi var. Merkez Bankası’nın
İstanbul’a götürülmesinin pratik faydası ne olacak?"
demişti.