Lütfen Tarayıcı Sürümünüzü Yükseltiniz.
 
BÖLÜM SPONSORU Egepen Egepen

Kozan'da Tarih ve Kentsel Dönüşüm

Tarihle sorunları olan bir toplumuz. Muhteşem tarihi zenginliklerimizin pek farkında olmadığımızın bir sürü göstergesi var. Tarihi mirasımızı hoyratça ve bilgisizce tahrip ediyor, yerine ucube eserler koyuyoruz.

Yeni Şafak Gazetesi/Davut Dursun
1


arihle sorunları olan bir toplumuz. Muhteşem tarihi zenginliklerimizin pek farkında olmadığımızın bir sürü göstergesi var. Tarihi mirasımızı hoyratça ve bilgisizce tahrip ediyor, yerine ucube eserler koyuyoruz.

İşin kötü tarafı bu yaptığımızın nasıl bir davranış olduğundan da haberimiz yok. Ne zaman ki başka ülkelerde kalan tarihi eserlerimize yönelik bir kıyım gündeme oturur o zaman da ortalığı tozu dumana katarak sert tepkiler vermeye çalışırız. Hatırlayın şu Mekke'de Ecyad Kalesi ile ilgili tartışmaları…

Bu olumsuz tutumun zaman zaman terk edilerek hepimizin göğsünü kabartan, umutlandıran ve sevindiren bir takım uygulamalara da şahit oluyoruz.

Size bir olay anlatacağım.

15. yüzyıl ortalarında kesme taştan özgün bir mimariyle inşa edilmiş bir cami. Muhtemelen Anadolu'da bir başka örneği yok. Halen ayakta ve hizmet vermeye devam ediyor. Tarihi bilinmeyen yakın bir zamanda bu caminin içi ve dışı betonla iki kez sıvanıyor; bundan dolayı da cami bütün orijinalliğini kaybediyor. Sıradan bir yapı haline geliyor. Sadece giriş kapısının üzerindeki kitabede bunun eski bir eser olduğu kayıtlı. Bu yetmemiş gibi 1950'li yılların ortalarında, cami cemaate dar geldiğinden bir ilave yapılıyor. Biliyorsunuz 1950'deki iktidar değişikliğinden sonra DP yönetimi vatandaşın bu tür taleplerine olumlu bakmaya başlamıştı. Yöre halkı büyük bir heyecanla 15. yüzyıl ortalarında inşa edilen camiye genişçe bir ilave yapıyor ve ibadet mahallini genişletiyor.

Bütün bunlardan sonra ortada tarihi bir eserin olduğunu söylemek elbette mümkün değil. Bu yapılanların, iyi niyete dayalı da olsa, bir tarih kıyımı olduğu açık.

Sözünü ettiğim eser Adana'nın Kozan ilçesindeki Hoşkadem Camii. Vakıflar Genel Müdürlüğü-belediye işbirliği ile şimdi köklü bir restorasyondan geçiriliyor. Kozan'ın genç, dinamik ve idealleri olan Belediye Başkanı Kazım Özgan'ın çabalarıyla cami eski haline kavuşuyor. Sonradan yapılan sıvalar sökülüp orijinal yapısı ortaya çıkıyor, sonradan ilave edilen cemaat mahalli yıkılıp temizleniyor. Bunları söylemek kolay; bir düşünün bir camiye sonradan ilave edilen ve aradan da yarım asrın geçtiği bir ek halkın herhangi bir tepkisini çekmeden, ikna edilerek, hatta cami imamının, müftünün ve diğer ilgililerin de desteğiyle yıkılıyor ve cami aslına kavuşturuluyor.

Bu basit bir tamirat değil. Yöre halkının ve yöneticilerin tarihle olan sınavlarını en yüksek derecede başardıklarının somut göstergesi. Kutlamak gerekiyor. Anadolu'da buna benzer nice yapılar var ve Kazım Özgan gibi bir idealistin ve tarih sevdalısının himmetini beklemektedir.

Kozan'da yapılanlar sadece Hoşkadem Camii'nin restorasyonuyla sınırlı değil. Bu Kozan'ın tarihi bakımdan kentsel dönüşümü projesinin sadece bir kalemi. Şehirde bir kentsel dönüşüm projesi hayata geçirilmiş ve bu projenin temelinde de şehrin tarihi dokusunun günyüzüne çıkarılması, işlevsel hale getirilmesi, eski şehrin olduğu gibi korunması çabası yer alıyor.

Hepimiz gayet iyi biliyoruz ki yaşadığımız şehirlerde eski ile yeni adeta iç içe geçmiş ve eski her geçen gün yok olmaya mahkum olmuştur. Şehirlerimizin eski dokusunun olduğu gibi korunduğu ve hayatiyetini sürdürdüğü bir şehrimiz var mı, merak konusudur. Oysaki yurt dışında nerede ise bütün şehirlerde eski ile yeni ayrı ayrıdır ve yeninin eski dokuyu tahrip etmesine asla izin verilmez. Yeni şehir eskinin dışında ve farklı formlarda konumlandırılır, eski ise orijinalitesini korur. İhtimamla korunmaya çalışılır. Biz maalesef bunu başaramadık. Daha doğrusu böyle bir şeyi düşünemedik.

Şimdi yeni yeni eski şehir dokusunun korunması gerektiğini, şehir dokusunu ortaya çıkarmak için çaba göstermek ve çalışmak icap ettiğini yeni yeni farkına vardık. Buna da şükür demek gerekiyor. Zararın neresinden dönülse kârdır mantığıyla kalanları kurtarmaya bakmak gerekiyor.

Kozan bunun en güzel örneğini oluşturuyor. Kozan dağı eteğinde kurulmuş Kozan, tarihi milattan öncesine kadar geri giden bir şehir. 1517'den itibaren Osmanlı Devleti sınırları içerisinde yer alan şehir Sis eyaletinin bir parçasıydı. Cumhuriyetin ilk yıllarında il merkezi olan Kozan bugün Adana'nın bir ilçesi. Uzun tarihi geçmişi şehrin tarihsel dokusuna büyük bir zenginlik katıyor. Nitekim bugüne ulaşan pek çok eser var, ancak bunların çoğu tahrip olmuş ve yeniden kazandırılması gerekiyor. İşte bu noktada Belediyeye büyük bir görev ve sorumluluk düşüyor.

Belediye Başkanı Kazım Özgan'ın yapmaya çalıştığı da bu sorumluluk çerçevesinde bir faaliyet. Kazım Beyin mimar olması bundan büyük rol oynuyor. Mesela Yaverin Konağı'nı satın alıp geniş kapsamlı restorasyon başlatması, burada bir yandan Kozan'a özgü mimariyi ayağa kaldırması, diğer yandan da butik otel şeklinde bir tesis kazandırmayı planlaması gerçekten tebrike şayan bir proje. Sadece bundan ibaret değil. Şehirdeki meşhur Kozan Kalesi'ni, manastırı, bedesteni, eski Kozan evlerini yeniden hayata kavuşturacak bir tarihsel dönüşüm projesini uygulamaya çalışması, heyecan veriyor. Zira bizim gibi tarihle sorunlu bir toplumda böyle projeler ve bunları hayata geçirecek insanlara rastlamak oldukça zor. Ama demek ki yapılınca oluyor. Başta Belediye Başkanı olmak üzere bu tür projelerde emeği geçenleri tebrik ediyor başkaları için güzel bir örnek oluşturduklarını hatırlatıyoruz.

http://www.yapi.com.tr/haberler/kozanda-tarih-ve-kentsel-donusum_50390.html

Read Comment Section
1 Yorum Yorum Yaz
  • Kozan çok güzel bir şehirdir. Kozan'a herkesin gelip görmesini öneririm. Kozan benim gönlümün başkenti oldu. Sizin de olsun... YANITLA
1 yorumdan 1 tanesi gösteriliyor. 
Yorumunuzu ekleyin
Gönder

Yorumum onaylandığında e-posta ile bildir.

E-posta adresimle bültenlere abone olmak istiyorum

REKLAM VERİN

Haber gönderin Hemen haber gönderin

Sosyal Medyada Yapi.com.tr:

Abone Ol Yapı sektöründeki tüm gelişmelerden en önce siz haberdar olmak isterseniz e-bültenimize abone olun.
Bülten arşivine erişmek için tıklayın

REKLAM VERİN

Ajanda
TAMAMI » Bugünkü Etkinlikler BUGÜN:
Herhangi bir etkinlik mevcut değil!