Lütfen Tarayıcı Sürümünüzü Yükseltiniz.
 
BÖLÜM SPONSORU Egepen Egepen

THBB: Marmara Depreminden Günümüze Bir Arpa Boyu Yol Katedilmedi

Türkiye Hazır Beton Birliği (THBB) Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Ayhan Paksoy, Genel Sekreter Ferruh Karakule ve THBB Yönetim ve Denetim Kurulu Üyeleri, 17 Ağustos Marmara Depremi’nin 8. yıldönümünde gelinen noktayı değerlendirdiler.

yapi.com.tr



br/>

Türkiye Hazır Beton Birliği (THBB) Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Ayhan Paksoy, Genel Sekreter Ferruh Karakule ve THBB Yönetim ve Denetim Kurulu Üyeleri, 17 Ağustos Marmara Depremi’nin 8. yıldönümünde gelinen noktayı değerlendirdiler.

Hyatt Regency Oteli'nde düzenlenen basın toplantısında konuşan Dr. Ayhan Paksoy, "Bundan sonra da deprem olacaktır. Ancak THBB, bir depremde daha aynı acıların yaşanmasını istemiyor" dedi. Deprem Şurası'nın neler yapılması gerektiğini açık açık belirtmesine rağmen uygulanmamasını eleştiren Paksoy, 2006'da hazır beton üretiminin artmasına rağmen deprem kuşakları için önerdikleri C 30 sınıfı beton talebinin gerilediğini söyledi. Denetimsizlikten yakınan Paksoy, son iki yıldır hazır beton üretimi standartlarının yürürlülükte olmadığını hatırlattı.

Toplantıda, THBB tarafından hazırlanan "17 Ağustos 1999 Depremi’nden Bu Yana 2007’de Beton Kullanımında Ne Durumdayız? Depreme Dayanıklı Yapılar Üretiliyor mu?" başlıklı bir de sunum yapıldı. Sunumdan öne çıkan başlıklar şöyle:

Marmara Depremi’nde Yapı Hasarlarının Temel Nedenleri

Hasarlı betonarme binalarda, betonarme inşaatı düzenleyen temel kurallara uyulmamıştır

1. Betonarme taşıyıcı sistemlerin düzensiz olması (Krişlerin kolonlara düzgün oturtulmaması vb.)
2. Betonarme elemanların düzenlenmesinde yapım kurallarına uyulmaması (etriyelerin yeterli sıklıkta yapılmaması vb.)
3. Beton kalitesinin düşük olması, elle üretilen betonların kullanılmış olması
4. Binaların giriş katlarının dükkan, market, galeri v.b. ticari hacimler şeklinde kullanılmış olması yeterli rijitliğe sahip olmayan katların ortaya çıkmasına sebeb olmuştur.
5. Binalarda ara kat yapılmasından kaynaklanan “kısa kolon” lar hasara neden olmuştur
6. Çok katlı bitişik nizam binalar deprem sırasında birbirlerini etkileyerek hasara sebep olmuştur.

17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nde Beton Kalitesi

Afet Bölgeleri’nde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik(1998) hükümlerine göre, taşıyıcı sistem betonunun basınç dayanım değerinin 1. ve 2. Deprem bölgelerinde perdeli inşaatlarda en az C16, sadece kolon ve kirişlerden ibaret yapılarda ise en az C20 olması gerekirken, yıkılan binalardaki değerler bunlardan çok uzaktır.

Deprem Şurası’nın Vardığı Sonuç ve Öneriler

- 2004 yılında Bayındırlık ve İskan Bakanlığı deprem konusunda nelerin yapılması gerektiğini uygulamaya koymak amacıyla ilgili tüm kuruluşların katılımıyla bir Deprem Şurası oluşturdu.
- Şura’nın sonuç bildirgesin’den:

1. Yapı malzemelerinin uygunluğu belgelenmeli; ürün bazında ve ülke genelinde nitelik yönetimi, piyasa gözetimi ve denetimi yapılmalıdır.
2. Yapı malzemelerinin AB müktesebatı kapsamında standartlar harmonize edilmeli ve yapıların çevresel etki sınıfları da gözönünde tutularak yapı malzeme kalitesi arttırılmalıdır.
3. Yapı stoğunun deprem tehlikesine karşı envanterinin incelenmesi ve değerlendirilmesi için bir strateji belirlenmedir.
4. Yapı Kanunu yeniden ele alınmalıdır. (yapının teknik konuları, yapı malzemesi, yapı denetimi, şartnamaler, mesleki konular vb.)
5. Mesleki yeterliliği esas alan Yapı Denetimi Kanunu desteklenmeli ve sigorta unsurunu da kapsayacak şekilde yurt genelinde yaygınlaştırılmalıdır.


Deprem Şurası’nın Betonla İlgili Tespitleri

1. Hazır Beton üretiminin tümü Türkiye Hazır Beton Birliği tarafından oluşturulmuş olan Kalite Güvence Sistemi içine alınmamıştır.
2. Yapı için beton sınıfı belirlenirken sadece dayanım kriteri referans alınmakta ve çevresel etki sınıfları dikkate alınmamaktadır.
3. Hazır beton kullanımında çoğu zaman şantiye tarafından betona su katılması talep edilmektedir.
4. Çoğu zaman betonun yerleştirilmesi kriterine uyulmamakta ve vibrasyon uygulanmamaktadır.
5. Çoğu zaman betona döküm sonrası minimum kür şartları uygulanmamaktadır.
6. Beton dökümü, yerleştirilmesi, kürü ve hatta kalite tespiti için numune alınmasında yeterince sıklıkta ve ciddiyette denetim bir çok yerde yapılmamaktadır.
7. Hazır beton üretimi halen yurt çapında yeterli yaygınlığa ulaşmamıştır. Halen elle beton dökümüyle betonarme inşaat yapılmaktadır.


Deprem Şurası’nın Betonla İlgili Önerileri


1. Tüm deprem bölgelerinde yapılacak betonarme binalar için her türlü taşıyıcı sistemde kullanılan en düşük beton sınıfı C30 olmalıdır.
2. Hazır beton üreticilerinin en az bir kalite belgesine sahip olmaları zorunlu hale getirilmelidir.
3. Yapı için beton sınıfı seçiminde tasarımcı tarafından çevresel etki sınıfları da dikkate alınmalıdır.
4. Hazır beton dökümünde kendi kendine yerleşen betonlar hariç, vibrasyon kullanılması zorunlu hale getirilmelidir.
5. Beton kalıpların vibrasyon uygulamasına müsaade edecek düzeyde olması sağlanmalıdır.


Şura’nın Önerilerine Rağmen Yapı Denetimi’nde Ne Durumdayız?

• 4708 Sayılı Yapı Denetim Hakkında Kanun 13.08.2001 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
• Bu kanun sadece19 pilot ilde geçerlidir. Afyon, Uşak, Kütahya, Erzincan vb. önemli depremler yaşamış illeri kapsamayan Yapı Denetimi Yasası’nın bütün iller için geçerli olması sağlanmalıdır.
• Kamu kurumları, TOKİ, KİBSAŞ gibi inşaatlar yapı denetimi kapsamı dışındadır.
• Yapı denetim firmalarının işverenleri müteahhitler olmamalıdır.
• Yapı denetim kuruluşları yapının taşıyıcı sisteminden 15 yıl, diğer sistemlerinden 2 yıl sorumlu olmalarına rağmen bunu karşılayacak mali güçleri yoktur. Yapı denetiminde sigorta sistemi hayata geçirilmelidir.
• Bazı denetim firmaları iş alabilmek için %70’lere varan indirimler yapmaktadırlar.
• Taşıyıcı sistemlerin yapımı aşamasında yeterli kontrol yapılmamaktadır.
• Hazır betonun şantiyede işlenmesi ve gerekli ekipmanın kullanılması konularında yapı denetim firmalarının uygulama eksiklikleri bulunmaktadır.
• Yeteri kadar yapı denetim laboratuvarı bulunmasına rağmen bu laboratuvarlar nitelik açısından sorunlar yaşamaktadır.
• Kıdem ve diploma süresi tek yetkinlik kriteridir.

Betonda Kalite Deklerasyonu 17 Ağustos 2001

• Bir yapıdan beklenen dayanım, dürabilite, fonksiyon, ekonomi ve estetiği sağlamasıdır.
• Yapının tasarımı : Yer Seçimi, Zemin Etüdü, Sistem Seçimi, Projelendirme, Projenin Ayrıntılandırılması ve Malzeme Seçimi
• Malzeme Seçimi ve Malzeme Denetimi: Kullanılan Malzemelerin Davranışı, Seçilen Malzemelerin Amaca Uygunluğu, Kullanılan Malzemelerde Kalite Denetimi
• Yapının kalıcılığı (dürabilite) en önemli husustur.
• Donma, çökme, sülfat etkisi vb. hususlar donatıyı etkilememelidir.
• Yıkılan binalarda bodrum ve zemin katlarında paspaylarının çatladığı ya da betondan ayrıldığı, demir donatının paslanarak eridiği gözlenmiştir.
• Yıkımların sebebi betonun yetersiz geçirimsizliğidir (paspayı).
• Afet Yönetmeliği’nde bulunan C-20 bu açıdan yeterli değildir.
• Minimum su çimento oranı ve çimento dozajını sağlayan dayanım sınıfı C-30’dur.

Hazır Beton Sektöründe Kaliteyi Etkileyen Sorunlar

• Sektöre girişte kalite denetimi ve belgelendirmesi yoktur.
• Standartdışı beton üreten birçok firma sektörde faaliyet göstermektedir.
• Beton kullanıcıları beton alırken sadece dayanım sınıfı ve fiyatı talep etmektedirler. Halbuki durabilite/işlenebilirlik ve kalite açısından slump, agrega boyu, çevresel etki sınıfı vb. betonun diğer teknik özellikleri önemlidir.

Kaliteli Beton Kullanılması İçin

1. Kalite belgeli hazır beton üretimini zorunlu kılan “G” Uygunluk İşareti tebliğ’nin 01.01.2008’deki yürürlüğe giriş tarihi ertelenmemelidir.
2. “G” Uygunluk İşareti tebliğ’nin zorunlu olacağı tarih itibarı ile başta şantiye denetimleri etkin bir şekilde yapılmalı ve kalite belgesiz üretim yapan firmaların sektörde yaşaması söz konusu bile olmamalıdır.
3. Hazır beton alırken kalite belgesinin (KGS) olmasına dikkat edilmelidir.
4. Sektöre giren firmalar THBB gibi kurumlardan mesleki yeterlilik belgesi almalıdır. Belediyeler de bu mesleki yeterlilik belgesine göre ruhsat vermelidir.
5. Dayanıklılık açısından inşaatlarda en az C30 beton sınıfı kullanılmalıdır.
6. Betonun tüm teknik detaylarına göre siparişinin sağlanması için THBB’nin örnek olarak hazırladığı teklif/fiyat listeleri ve satış sözleşmeleri baz alınmalıdır.
7. Teslim edilen betonun miktarının belirlenmesi için her transmiksere yüklenen betonun birim ağrılığını içeren irsaliye ve kantar fişi talep edilmelidir.
8. Şantiyelerde eğitimsiz ve sertifikasız kalfa çalıştırılmamalı ve beton uygulamaları uzman mühendislerin gözetiminde yapılmalıdır.
9. Betona su katılmamalı, beton dökümünde vibratör kullanılmalı ve dökümden sonra betonun kürü yapılmalıdır.
10. Şantiyelerde elle veya betoniyerle beton dökümü yapılması yasaklanmalıdır.

http://www.yapi.com.tr/haberler/thbb-marmara-depreminden-gunumuze-bir-arpa-boyu-yol-katedilmedi_55967.html

Read Comment Section
İlk Yorumu Siz Yapın
Gönder

Yorumum onaylandığında e-posta ile bildir.

E-posta adresimle bültenlere abone olmak istiyorum

REKLAM VERİN

Haber gönderin Hemen haber gönderin

Sosyal Medyada Yapi.com.tr:

Abone Ol Yapı sektöründeki tüm gelişmelerden en önce siz haberdar olmak isterseniz e-bültenimize abone olun.
Bülten arşivine erişmek için tıklayın

REKLAM VERİN

Ajanda
TAMAMI » Bugünkü Etkinlikler BUGÜN:
Herhangi bir etkinlik mevcut değil!