Sayıştay, her yıl yüzbinlerce kişinin
yaşamını yitirmesine neden olan trafik kazalarıyla ilgili kapsamlı bir rapor
hazırlayarak siyaseti uyardı. Trafik kazalarının giderek artmasının nedenlerinin
anlatıldığı rapora göre, Türkiye’de ulusal düzeyde bir trafik
stratejisi için 1996 yılında, 313 milyon 526
bin 247 dolar harcanarak 2001- 2010 yıllarını kapsayan uzun vadeli bir
program hazırlandı ancak hayata geçirilemedi. Sayıştay’ın hazırlayarak Meclis’e
sunduğu ‘Trafik Kazalarını Önleme Faaliyetleri’ raporunda şu
uyarılar yer aldı:
Ulusal strateji yok: Trafik güvenliği konusunda ülkemizde
ulusal düzeyde bir strateji yok.1997 yılında kurulan Karayolu Güvenliği Yüksek
Kurulu (KGYK) ve Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu (KTGK) bu yönde bir çalışma
gerçekleştirmemiş, yılda iki defa toplanması öngörülen KGYK da 1998 yılından bu
yana toplanamadı.
Program onaylanmadı: 1996 yılında ‘Karayolu İyileştirmesi ve
Trafik Güvenliği Projesi’ (KİTGİ) yürürlüğe girmiş ve bu proje çerçevesinde
toplam 311 milyon 026 bin 247 dolar harcanmıştır. Yabancı bir firmadan 2 milyon
500 bin dolar karşılığında sağlanan danışmanlık hizmeti yoluyla da 2001-2010
yıllarını kapsayan uzun vadeli bir ‘Ulusal Trafik Güvenliği Programı’
hazırlanmıştır. Ancak program ilgili bakanlıklar ve KGYK?tarafından onaylanmamış
ve resmi bir yapıya kavuşturulamamıştır.
Kaza yapanların yüzde 50’si ilkokul mezunu: 2002- 2005
yıllarını kapsayan ölümlü-yaralanmalı trafik kazalarına karışan sürücülerin
eğitim düzeylerine bakıldığında, yaklaşık yüzde 50’sinin ilkokul mezunu olduğu
görülmektedir.
Sürücü kursları denetlenmiyor: Motorlu taşıt sürücü
kurslarında verilen eğitim, kursiyerlerin trafikte güvenli birer sürücü olarak
yer almalarına yetmemektedir. Sürücü adaylarının araç kullanma kabiliyetleri
direksiyon sınavlarında tam olarak ölçülmemektedir. Sürücü kursları etkin bir
şekilde denetlenememektedir.
Polislere verilen eğitim yetersiz: Trafik polislerine
verilen eğitim yetersizdir. İl düzeyinde denetimlerin yapılacağı noktalar
bilimsel yöntemlere göre belirlenmemekte ve istatistiklerden tam olarak
yararlanılmamaktadır. Bu durum denetimlerin, hedef kitle tespitine dayanmayan
alışılagelmiş noktalarda sürdürülmesine sebep olmakta, sürücüler üzerinde
algılanan yakalanma riskini azaltmakta ve denetimlerin etkinliğini
zayıflatmaktadır.
Ölenlerin yüzde 21.7’si yaya: Son 10 yıllık istatistiklere
göre trafik kazalarında ölenlerin yüzde 21.7’si yayalar. Sürücüler tarafından
‘yaya geçitlerinde ilk geçiş hakkının yayalarda’ olduğu kuralına riayet
edilmemektedir. Yaya güvenliğini tehdit eden bir diğer husus da, yaya
kaldırımlarının araçlarca işgal edilmesi.
İşaretler standartlara uygun değil: Sadece 2006 yılında
11.154 kazanın meydana geldiği yerde yol bakım ve onarım çalışması yapıldığı
tespit edilmiştir. Yine aynı yılda 1.172 kazada trafik lambalarının çalışmadığı
ve 237’sinde ise aydınlatmanın bozuk olduğu istatistiklere yansımıştır. Ayrıca
son yıllarda, işaretleme eksikliği nedeniyle KGM ve belediyelere, özellikle
sigorta şirketlerince davalar açılmaktadır.