Lütfen Tarayıcı Sürümünüzü Yükseltiniz.
 
BÖLÜM SPONSORU Egepen Egepen

Beşiktaş'ta Bir Tayyare Fabrikası

1930’larda sivil havacılık için ‘tayyare fabrikası’nı kuran Nuri Demirağ’ın öyküsünü yönetmen Savaş Güzne belgeselleştirdi. Güvezne “Bu belgesel bana cumhuriyet tarihine yeni bir bakışın gerekliliğini öğretti” diyor.

BirGün Gazetesi
Beşiktaş'ta Bir Tayyare Fabrikası

1930’larda sivil havacılık için ‘tayyare fabrikası’nı kuran Nuri Demirağ’ın öyküsünü yönetmen Savaş Güzne belgeselleştirdi. Güvezne “Bu belgesel bana cumhuriyet tarihine yeni bir bakışın gerekliliğini öğretti” diyor.

Nuri Demirağ adını hiç duydunuz mu? Peki ya “İstanbul, Beşiktaş’ta uçak fabrikası kuran kişi” desem? Bundan 74 yıl önce Beşiktaş’ta bugünkü Deniz Müzesi, vakti zamanında bir uçak fabrikasıydı.

Burayı kuran kişi de Nuri Demirağ adlı bir girişimciydi. Demirağ şimdi bir belgeselle tekrar gündeme geliyor. Yönetmen Savaş Güvezne’nin, ‘Beşiktaş’ta Bir Tayyare Fabrikası’ adlı belgeseli, Türkiye’nin ilk uçak sanayisi girişimcisinin pek fazla bilinmeyen hayat hikâyesini anlatıyor.

İşte belgeselde anlatılan Demirağ’ın hayatı: İstanbul’un işgali sırasında ticarete atılıp ‘Türk Zaferi’ adlı sigara kâğıdı üreten Mühürzâde Nuri Bey, çok sayıda demiryolu, fabrika ve bakanlık binası inşa etti.

Soyadı kanunu çıktığında Atatürk, demiryolu yapan Nuri Bey’e ‘Demirağ’ soyadını uygun gördü.

Demirağ’ın yaşamını değiştiren olay ise 1930’lu yıllarda ekonomik sıkıntı yaşayan Türkiye’ye uçak alınabilmesi için halkın desteğini almak amacıyla bir kampanya düzenlenmesi oldu.

‘BEN BU İŞE TALİBİM’

Demirağ “Madem ki bir millet tayyaresiz yaşayamaz, öyleyse bu yaşama vasıtasını başkalarının lütfundan beklememeliyiz. Ben bu uçakların fabrikasını yapmaya talibim’’ diyerek 1936’da Beşiktaş’taki Hayrettin Paşa İskelesi’nde, bugün Deniz Müzesi olarak kullanılan binayı yaptırdı.

‘Tayyare Etüd Atelyesi’ne, Fransa’da uçak mühendisliği okumuş arkadaşı Selahaddin Alan ile birlikte yurtdışından uzmanlar getirdi. Adının ilk iki harfini taşıyan ‘Nu. 36’ adını verdiği uçağını imal etti.

Türk Hava Kurumu (THK) bu uçakları almaya talip oldu. Ama önce deneme uçuşu yapılmalıydı. Alan bu işe gönüllü oldu. Eskişehir’de havaalanının çevresinde drenaj için hendek kazıldı. Ancak bunu bilmeyen Alan, hendekten daha önce iniş yaptı, hendeğin içine düşerek öldü. Bu olay, Nuri Demirağ için bir dönüm noktası oldu. Zira THK, sipariş ettiği 65 uçağı almaktan vazgeçti. Demirağ da kurumu mahkemeye verdi ancak dava THK lehine sonuçlandı.

Demirağ, atölyede yapılan uçakların testlerinin yapılacağı pist için Yeşilköy’de, şu anda ‘Atatürk havalimanı’ olarak kullanılan yeri satın aldı ve bölgeye bir uçuş sahası yaptırdı. Burada bir de pilot ve teknisyen yetiştirmek üzere ‘Nuri Demirağ Gök Okulu’ kurdu. Uçak tamir atölyesi ve hangarların da olduğu bu alana ‘Nuri Demirağ Gök Stadyumu’ deniliyordu.

Bu okul 246 pilot yetiştirdi. Demirağ sonunda Türkiye’de üretilen ilk yolcu uçağı ‘Nu.D.38’i de imal etti. İlk şehirlerarası uçuşunu 26 Mayıs 1944’te İstanbul’dan Ankara’ya yapan ‘Nu.D.38’, sivil havacılık sayfasını da açmış oldu.

TÜMÜNÜ GÖSTERSONRAKİ SAYFA HABERİN DEVAMI:   1  |   2
http://www.yapi.com.tr/haberler/besiktasta-bir-tayyare-fabrikasi_81809.html

Read Comment Section
İlk Yorumu Siz Yapın
Gönder

Yorumum onaylandığında e-posta ile bildir.

E-posta adresimle bültenlere abone olmak istiyorum

REKLAM VERİN

Haber gönderin Hemen haber gönderin

Sosyal Medyada Yapi.com.tr:

Abone Ol Yapı sektöründeki tüm gelişmelerden en önce siz haberdar olmak isterseniz e-bültenimize abone olun.
Bülten arşivine erişmek için tıklayın

REKLAM VERİN

Ajanda
TAMAMI » Bugünkü Etkinlikler BUGÜN:
Herhangi bir etkinlik mevcut değil!