Lütfen Tarayıcı Sürümünüzü Yükseltiniz.
 
BÖLÜM SPONSORU Egepen Egepen

HES’ler Yargıya İnat Çoğalıyor

Yurt genelinde halkın karşı çıkmasına rağmen yaklaşık 1700 hidroelektrik santral projesi geliştirildi. Ayrıca Doğu Karadeniz’de 2 bin de mikro HES kurulmak isteniyor. Doğanın yok edilmesine karşı çıkan yurttaşlar en büyük desteği yargıdan alıyor. Bugüne kadar toplam 25 HES projesi için yürütmeyi durdurma ve iptal kararı verildi.

Cumhuriyet Gazetesi
HES’ler Yargıya İnat Çoğalıyor

STRONG> 

 

 

 

 



 

 

 

 
Mahkeme kararlarına karşın doğayı katleden HES’lerin yapımı tüm hızıyla sürüyor

Ömer ŞAN

Türkiye genelinde yaklaşık 2 bin hidroelektrik santral (HES) projesi yaşama geçirilirken her birinin kurulması planlanan yörelerde yurttaşlar da, derelerine sahip çıkmak için örgütleniyor. Çevreci köylülerin başlattıkları hukuk mücadeleleri sonucunda da peş peşe yürütmeyi durdurma ve iptal kararları alınıyor. Bugüne kadar toplam 25 HES projesi için yürütmeyi durdurma ve iptal kararı verildi. Yargı, son olarak Muğla Yuvarlakçay ile Artvin Yusufeli ve Maçahel’deki HES projelerine “dur” dedi.

HES’lerle ilgili tartışmalar ilk olarak Rize Çamlıhemşin Fırtına Vadisi üzerinde kurulması planlanan ve BM Holding tarafından geliştirilen Dilek-Güroluk regülatörleri ve HES projesiyle gündeme geldi. DSİ tarafından 1965 yılında, tüm havza genelinde 6 adet regülatör, 5 adet baraj ve 10 adet HES olmak üzere çeşitli büyüklüklerde toplam 21 adet enerji üretim amaçlı yapının inşasını öngören plan hazırlandı. Ancak 24 Haziran 1986’ya kadar herhangi bir çalışma yapılmadı. Bu tarihte ilk olarak BM Mühendislik, Dilek-Güroluk HES projesini Fırtına Deresi’nin kollarından Hala ve Hemşin dereleri üzerinde Yap-İşlet-Devret modeli ile gerçekleştirmek amacıyla Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na başvurdu. 19 Mayıs 1998’de Fırtına Deresi ve kolları doğal sit, Zilkale ve Kale-i Bala çevresi I. derece arkeolojik sit ilan edildi. Ancak firma çalışmaları hızlandırınca protesto gösterileri daha da büyüdü. Bütün kararlara ve tepkilere karşın Çevre Bakanlığı, 25 Haziran 1998’de ÇED raporuna “olumlu” belgesi verdi. Hemen ertesi gün de Dilek-Güroluk HES’in temel atma töreni düzenlendi. Yöre halkının hukuksal mücadelesine uluslararası çevre örgütleri de destek verdi. 10 Mart 1999’da Trabzon İdare Mahkemesi kararıyla yapılan bilirkişi incelemesi 68 bin ağacın kesileceğini, bırakılacak olan yüzde 16 oranındaki suyun da deredeki canlı yaşamının sürmesi için yeterli olmayacağını gözler önüne serdi.

Bundan sonra mahkemelerin peş peşe yürütmeyi durdurma kararı vermesi ve şirketin itirazlarıyla dava Danıştay’a gitti. Son olarak 2001 yılında Danıştay 6. Dairesi, mahkemenin verdiği “ÇED raporunu iptal eden” kararını onaylayarak, yörelerinde santral kurulmasını istemeyen 305 Çamlıhemşinliyi haklı buldu. Ancak bölgede ve Fırtına Vadisi’nde HES projeleri yine devam etti.

* * *

Senoz ‘sit alanı’ özelliğini yitirdi

Rize’deki Senoz Vadisi’nde kurulması planlanan Uzundere-1 regülatörü ve HES projesi için Çevre ve Orman Bakanlığı “ÇED gerekli değildir” kararı verdi, ancak bu karar Rize İdare Mahkemesi’nce durduruldu. Ancak firma, kapasite arttırımına giderek yeni bir dosya sundu. Bakanlık da “ÇED gerekli değildir” kararında ısrar etti. Bunların ardından valilikçe ve mahkemece birçok kez çalışmaların durdurulması yönünde kararlar verilmesine karşın firma çalışmalara kesintisiz devam etti ve proje tamamlanma aşamasına getirildi. Firma da 6 Kasım 2009’da aynı proje için toplam 63.68 MW’lık kurulu güç öngörüp ÇED Raporu hazırlayarak idareye sundu. Bu rapor da “Nihai ÇED Raporu” olarak kabul edildi.

Yine aynı bölgede yapımı devam eden, Çataldere 1-2-3 HES’leri için verilen “ÇED gerekli değildir” raporu için de Rize İdare Mahkemesi, “yürütmeyi durdurma” kararı verdi. Yapımcı firma Atabey Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret AŞ, yeni bir proje tanıtım dosyası hazırlayarak Rize Çevre ve Orman Müdürlüğü’ne gönderdi. İdare, “ÇED gerekli değildir” dedi, mahkeme bunu da iptal etti. Karar Çayeli İlçe Jandarma Komutanlığı’nca firmaya tebliğ edilip çalışması sonlandırıldı.

Aynı bölgede yapılması planlanan Kayalar Regülatörü ve HES projesi için de ÇED’e gerek olmadığı söylendi, mahkeme yürütmeyi durdurma kararı verdi. Aynı vadide Melikom ve Gürpınar HES projelerine ÇED raporu alınması için halkı bilgilendirme toplantıları yapılması amaçlandı. Ancak yöre halkı toplantıları protesto etti. Geçen süreçte Senoz’da muhtarlar, bölgenin “doğal sit alanı” ilan edilmesi için Trabzon Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’na başvurdu. Kurul, HES’ler ve taşocaklarının çalışmaları nedeniyle bölgenin sit özelliklerini yitirdiğine dikkat çekti. Senoz Derneği ise mahkeme kararlarına karşın çalışmaların durdurulmadığına dikkat çekerek yetkililer hakkında suç duyurusunda bulundu.

* * *
 
Yuvarlakçay nöbeti sürüyor

Mehmet Emin BERBER

Köyceğiz’deki Yuvarlakçay üzerinde AKFEN Holding tarafından yapılması planlanan hidroelektrik santralına (HES) karşı köylüler ve çevrecilerin 12 Aralık 2009’da başlattıkları eylem ve çadır nöbeti sürüyor. Muğla 1. İdare Mahkemesi’nin açılan davada, 481 köylünün istemi doğrultusunda yürütmeyi durdurma kararı vermesi bir umut ışığı oldu. Yuvarlakçay’ın doğduğu yer olan Topgözü’nde 11 çadırda tutulan nöbet, giderek daha fazla katılımcıyla sürüyor. Bölgenin son ziyaretçilerinden TEMA Vakfı Başkanı Hayrettin Karaca, “Buradaki köylülerin yaptığı hizmet tarihsel bir olaydır” dedi. Mahkemenin valilik ÇED olurunun yürütmesini durdurduğunu anımsatan Yuvarlakçay Koruma Platformu Sözcüsü Seba Çobanoğlu şunları söyledi: “Hukuk yolu ile de köylülerin haklılığının tescil edilmesini bekliyoruz. Bu nedenle idare mahkemesi kararı doğrultusunda mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapıldıktan sonra bu konuda yeniden bir karar verilecek.”

TÜMÜNÜ GÖSTERSONRAKİ SAYFA HABERİN DEVAMI:   1  |   2
ETİKETLER: yeşil
http://www.yapi.com.tr/haberler/hesler-yargiya-inat-cogaliyor_78769.html

Read Comment Section
İlk Yorumu Siz Yapın
Gönder

Yorumum onaylandığında e-posta ile bildir.

E-posta adresimle bültenlere abone olmak istiyorum

REKLAM VERİN

Haber gönderin Hemen haber gönderin

Sosyal Medyada Yapi.com.tr:

Abone Ol Yapı sektöründeki tüm gelişmelerden en önce siz haberdar olmak isterseniz e-bültenimize abone olun.
Bülten arşivine erişmek için tıklayın

REKLAM VERİN

Ajanda
TAMAMI » Bugünkü Etkinlikler BUGÜN:
Herhangi bir etkinlik mevcut değil!