Lütfen Tarayıcı Sürümünüzü Yükseltiniz.
 
BÖLÜM SPONSORU Egepen Egepen

‘Heykel’ Kent

Başbakan’ın geçenlerde Kars’taki konuşmasında, yapımı yarım kalan “İnsanlık Anıtı” için yıkım emriyle birlikte “ucube” demesi sanat çevrelerinde tartışma yaratırken Dışişleri Bakanı’nın “kente yakışmıyor” sözü de mimarlık açısından kabul edilemez bir yorum. Çünkü Kars’taki “Baltık Mimarisi”yle inşa edilmiş asırlık taş binaların hemen tümü

Cumhuriyet Gazetesi
‘Heykel’ Kent

Başbakan’ın geçenlerde Kars’taki konuşmasında, yapımı yarım kalan “İnsanlık Anıtı” için yıkım emriyle birlikte “ucube” demesi sanat çevrelerinde tartışma yaratırken Dışişleri Bakanı’nın “kente yakışmıyor” sözü de mimarlık açısından kabul edilemez bir yorum. Çünkü Kars’taki “Baltık Mimarisi”yle inşa edilmiş asırlık taş binaların hemen tümü “heykelsi” cepheleriyle ün yaparken bunların “heykeli en fazla olan” kentimizi bezemeleri de bakanın gözlemini doğrulamıyor. Çarlık Rusyası’nın, dönemin Osmanlı yönetiminin göz yumması sonucunda 1870’ten 1914’e dek Kars’ı işgal ederek 44 yıl “ileri garnizon kenti” kimliğiyle imar etmesi, yaklaşık 300’ü bugün de “koruma kararlarıyla” kullanılmakta olan anıtsal taş binaların inşa edilmesiyle gerçekleşmişti.

Eski ve yeni...

Bu binaların, birbirlerini dik kesen, geniş kaldırımlı ve yaklaşık 25 m’lik 8 büyük caddenin kenarlarında sıralanması ise örnekleri St.Petersburg’dan Bakû’ya dek uzanan mimari coğrafyada bulunan, iç avlulu ve görkemli cepheli yapılardan oluşmuş bir Baltık-Kafkasya kent tipinin Anadolu’yla buluşmasını sağlamıştı.

Kars’ın Rus işgali öncesindeki Osmanlı kent dokusu ise Türkiye’deki en görkemli tarihsel kalelerden Kars Kalesi eteklerindeydi. “Dış sur” denilen ikinci bir surla Kale arasındaki yamaçlarda bulunan ve bugüne sadece 4-5 özgün evi kalabilen eski Kars’ın “yeni”si kurulurken terk edildiği, bu nedenle de metruklaşarak adeta yok olduğu bilinmektedir.

Kafkas kimliği

Kentin topoğrafyasında “Taht Düzü” denen ve Kale’nin bulunduğu tepenin vadisinen akan Kars Çayı’ndan yaklaşık 15-20 m. yükseklikteki platoda Çarlık Rusyası’nca kurulan yeni Kars’ın kente kazandırdığı kimlik, “heykelsi”liğinin yanı sıra Kafkasya yerleşmelerinin de Anadolu’daki yegâne örneği olmasıdır.

Nitekim bu mimari kimliğin de katkısıyla, son yılllardaki kültürel etkinliklerde Kars için kullanılan “Kafkasya’nın Anadolu’daki Elçisi”, “Anadolu’nun Kafkasyalı Güzeli” vb. tanımlamalar geniş destek görmüştür.

Benzer şekilde, özellikle kenti bezeyen heykellerin çoğalması; uluslararası kültür, sanat, müzik ve sinema festivallerinin yoğun ilgi görmesi ve mimarlık-şehircilik alanındaki akademik buluşmaların Kars’taki Kafkas Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleşmesiyle birlikte, kentin Cumhuriyet devrimine olan tarihsel bağlılığı da göz önüne alınarak “Doğunun Uygar Kenti”, “Anadolu’da Çağdaşlığın Kalesi” gibi tanımlamalar yapılmıştır.

Sanatsal kimlik

Kenti bezeyen tarihi taş binalara gelince, özellikle cepheleri, pencere ve kapı söveleri, çatı parapetleri ile alınlıklarındaki bezemeler, motifler, oranlar ve genel mimari karakter, Kars’a hem Doğulu, hem de “Batılı” bir kimlik katmaktadır. Bölgede benzerleri -yine Ruslardan kalma olarak- Sarıkamış ve diğer bazı ilçelerde de görülen bu yapıların “peç” denen ve binanın parçası olan “köşe ocak-sobaları”, bugün de bazılarında işlevini sürdürmektedir. Birbirlerini dik kesen cadde ve sokakların köşelerinde inşa edilen yapıların daha görkemli ve bezemeli inşa edilmeleri ise dokudaki görsel etkileriyle Kars’ın çok özel kent peyzajına sahip olmalarına neden olmaktadır. “İnsanlık Anıtı”, böylesine “heykel gibi binalar”la bezeli bir kente hem anlam olarak, hem de estetik katkısı açısından çok yakışmakta, hele “ucube” deyimini asla hak etmeyen bir sanatsal bütünleşmenin özgün örneğini oluşturmaktadır.

ETİKETLER: kent
http://www.yapi.com.tr/haberler/heykel-kent_85063.html

Read Comment Section
İlk Yorumu Siz Yapın
Gönder

Yorumum onaylandığında e-posta ile bildir.

E-posta adresimle bültenlere abone olmak istiyorum

REKLAM VERİN

Haber gönderin Hemen haber gönderin

Sosyal Medyada Yapi.com.tr:

Abone Ol Yapı sektöründeki tüm gelişmelerden en önce siz haberdar olmak isterseniz e-bültenimize abone olun.
Bülten arşivine erişmek için tıklayın

REKLAM VERİN

Ajanda
TAMAMI » Bugünkü Etkinlikler BUGÜN:
Herhangi bir etkinlik mevcut değil!