Lütfen Tarayıcı Sürümünüzü Yükseltiniz.
 
BÖLÜM SPONSORU Egepen Egepen

Kimi Kandırıyorsunuz?

Bütün medya organlarında milyarlarca dolarlık yatırımların, kente sağlayacağı binlerce istihdamın, birkaç ay içinde bitirilecek ulaşım ve “rezidans!” projelerinin haberleri afişlere çıkıyor. Gerçekçi olmayan bu söylemler, yani politik bütçe, gerçeklerle karşılaştığında kent yerinde sayıyor, hatta geriye gidiyor.

BirGün Gazetesi
Kimi Kandırıyorsunuz?

Bir projenin onaylanması için gereken koşulları maliyeti düşük, kazancı yüksek; çevresel olumsuz etkileri düşük, yerel kalkınma etkilerini yüksek göstermek olarak belirtiyor dünya genelinde 20 ülkede 300 büyük projenin uygulanma ve uygulanmama durumunu araştırmış olan “Megaprojeler ve Risk” ve “Tasarımla Aldatmak” adlı bilimsel çalışmaların sahibi Bent Flyvbjerg. Flyvbjerg yakın zaman kadar Danimarka’nın Aalborg Üniversitesi’nde iken, bu ve benzer çalışmalarının yayınlanmasının ardından, şimdilerde Oxford Üniversitesi’nde şehircilik profesörüdür.

“Büyük şeyler başarmış olan Prens, esasen insanları kurnazlıklarıyla kandırmayı bilen, ve sonunda, bu sayede kalıcı olandır” der Makyavelli. Pek çok büyük proje sahibi, bu yaklaşımı kullanmaktan çekinmez; hukuku, kamuyu ve medyayı projenin maliyet ve faydası hakkında kandırmak anlamına gelse de.

Ancak, projelerin uygulama aşamasında, kurgu gerçekle yüzleştiğinde, İzmir’de olduğu gibi pek çok kentimizdeki örneklerde “gerçek değil hayal” olduğu anlaşıldığında, sonuçlar çok büyük maliyet açıkları, gecikmeler, kayıp gelirler, ciddi borçlanma, dahası olumsuz çevresel ve toplumsal etkiler olarak ortaya çıkmaktadır. Flyvbjerg’in çalışmasında her 10 büyük projeden 9’unun bu türden bir finansal afete dönüştüğü ortaya çıkmıştır. “Maalesef” diyor Flyvbjerg, “yalnızca finansal kriz ve afet değil, NASA’nın 2003 Columbia uzay gemisi projesinde olduğu gibi 7 astronotun ölümüyle sonuçlandığı örnekler de var”. Ayamama Deresi’nin taşmasını, 1999 depremini ve diğerlerini hatırlayalım.

Boston’ın Ana Arter/ Büyük Tünel Projesi, öngörülen bütçesinin yüzde 275 fazlasına mal olmuştur. Denver’ın Uluslararası Havaalanı tahmini maliyetin yüzde 200’üne yakın tamamlanabilmiştir. San Francisco Oakland Körfez Köprüsü bütçesinin iki katından fazlasını geçmiştir. İngiltere ve Fransa arasındaki “The Chunnel” tüneli, inşaat maliyetini yüzde 80, finansmanını yüzde 140 geçmiştir. Oysa proje sahibi Eurotunnel şirketi yöneticileri, yatırımcılarını -öngörülmemiş koşulların proje maliyetinin en fazla yüzde 10’u olduğunu söyleyerek- kandırmasını bilmişti, projenin başlangıcında.

Bangkok’un 25 milyar dolarlık Göktren Projesi’nde tren vagonlarının çoğu garajda çürümektedir, çünkü trafik yoğunluğu tahmin edilenin yarısı kadar gerçekleşmiş ve şirket finansal krize girmiştir. Bu durum az gelişmekte olan bir ülkede boş kapasiteye aşırı yatırım yapılmasının bir örneği olarak kaynakların nasıl israf edildiğine tipik bir örnektir. Uluslararası bir fenomen olan Sydney Opera Binası’nın yapım maliyeti dramatik biçimde öngörülenin yüzde 1.400’ünü aşmıştır.

Sonuç olarak yalnızca reklam stratejisi ve baskı aracı olarak üretilen “abartılmış faydalar ve azaltılmış maliyetler” nedeniyle projeler ciddi sorunlar yaşıyor, finansal krizler, toplumsal tepkiler, gecikmelerle karşılaşıyor. Flyvbjerg bu tür bütçelemeyi, “gerçek değil politik bütçe” olarak tanımlıyor.

300 örneğin tümüne burada değinmeyelim, ama aşırı yüksek olanları bir kenara bırakırsak her projenin öngörülen bütçenin yüzde 50’sini aştığı, reklamı yapılan faydanın ise gerçekleşmediği ortaya çıkmış. Dikkate değer bir nokta da şu; bu çalışma 2003 yılında sonuçlanmış, yani tam da bugünün koşullarını tanımlıyor. Öyle, yetersiz teknik bilgi, donanım eksikliği gibi sorunlar yaşanan dönemlerde değil. Bugünün bir yatırımcı stratejisi olarak çalışılmış.

TÜMÜNÜ GÖSTERSONRAKİ SAYFA HABERİN DEVAMI:   1  |   2
http://www.yapi.com.tr/haberler/kimi-kandiriyorsunuz_81808.html

Read Comment Section
İlk Yorumu Siz Yapın
Gönder

Yorumum onaylandığında e-posta ile bildir.

E-posta adresimle bültenlere abone olmak istiyorum

REKLAM VERİN

Haber gönderin Hemen haber gönderin

Sosyal Medyada Yapi.com.tr:

Abone Ol Yapı sektöründeki tüm gelişmelerden en önce siz haberdar olmak isterseniz e-bültenimize abone olun.
Bülten arşivine erişmek için tıklayın

REKLAM VERİN

Ajanda
TAMAMI » Bugünkü Etkinlikler BUGÜN:
Herhangi bir etkinlik mevcut değil!