Lütfen Tarayıcı Sürümünüzü Yükseltiniz.
 
BÖLÜM SPONSORU Egepen Egepen

Zaha Hadid İngiltere'de Görücüye Çıkıyor

Tasarımda vardığı noktayla 21. yüzyılın mimari dehalarından biri olarak adlandırılan Zaha Hadid, yıllardır yaşadığı Londra'da tamamladığı ilk yapıtıyla yine çok konuşulacak.

yapi.com.tr



Mimari dünyasının en prestiji ödülü sayılan Pritzker ödülünü alan tek kadın olarak adını tarihe yazdıran Irak kökenli İngiliz mimar Zaha Hadid, tasarımda sınırları zorlamasıyla ünlü. 'İstanbul Stratejik Planı'nın bir parçası olarak seçilen Kartal Kıyı Kesimi Kentsel Dönüşüm Projesi’ni de üstlenen Hadid, İngiltere’de tamamlanan ilk projesinin açılışı sebebiyle İngiliz The Guardian gazetesine verdiği röportajda en son projelerinden bahsediyor.
Hadid’in şu an yürüttüğü işler arasında Abu Dabi’de bir köprü, Salerno’da bir deniz terminali, Seville Üniversitesi için bir kütüphane, Marsilya’da bir gökdelen ve Roma’da bir modern sanat müzesi tasarımları yer alıyor. Dubai’de deniz üzerinde inşa edilecek bir opera binası da yeni projelerden sadece biri.

Seville Üniversitesi Kütüphanesi

Ancak Hadid'in iş haritasında, yıllardır Londra’da yaşamasına rağmen, İngiltere çok da yer almıyor. Çeşitli sebeplerle burada yapmak istediği işleri ertelenen ya da vazgeçilen Hadid’in yaşadığı topraklarda tamamladığı ilk iş olan Kirkcaldy’deki Victoria Hastanesi'ne bağlı Maggie’s Kanser Merkezi binası önümüzdeki hafta görücüye çıkacak.

İnşaat İşçisi Kılığına Giren Gazeteci
İngiliz basını da çağının en büyük yeteneklerinden biri olarak kabul edilen Hadid'in çalışmalarına oldukça değer veriyor. Ancak Hadid, basının işlerine olan ilgisini ve merakını abartılı buluyor. Dergiler Hadid’in tasarımlarına ilk yer veren olmak için amansız bir savaş halinde. Örneğin geçtiğimiz yıl, Almanya’nın Wolfsburg kentinde açılan ve bu yıl Stirling Ödülü’nü kazanacağına neredeyse kesin gözle bakılan Phaeno Bilim Merkezi’nin resimlerini ilk yayınlayan olmak için, bir tasarım dergisi muhabiri, inşaat işçisi kılığına girip binaya sızmayı ve fotoğraf çekmeyi başarmış.

Çok Yönlü Üretim

Hadid'in resim çalışmalarından
Hadid, mimarinin dışındaki bir çok alanda kendini gösteren yeteneğe sahip bir sanatçı. Örneğin resim Hadid’in iddialı olduğu alanlardan biri. Radikal Sovyet ressamların izinden giden yapısalcı resimleri onun bu konuda da yetenekli olduğunun göstergesi. Ancak Hadid’e göre resim, mimariyi keşfetmeye yardımcı olan bir araç. Hadid, mesleği hakkındaki düşüncelerini şöyle özetlemiş: “ Mimarlık kendini iyi hissetmek ve bir yere sığınmak kavramlarıyla ilintilidir. Bir mekanda, küçük bile olsa kendinizi iyi hissetmek istersiniz. Gerisi önemsizdir. Mekanın kalitesini artıran şey lükstür ve bu modern varoluşun temelinde önemli bir yerde durur. Mimarlık yaşamımızı değiştirir."

Mimaride Irak etkisi
Zaha Hadid, İngiltere’de eğitim alıp yaşamını burada sürdürmesine rağmen Bağdat doğumlu bir mimar. Mesleğini seçmesinde anavatanının da etkisi büyük. Mimarinin başladığı yer olarak görülen Irak’ın güneyindeki Sümer bölgesini ilk ziyaretinden beri, mimari, Hadid’in aklını çelmiş. Hadid bu anısını şöyle anlatıyor: “ Oraya gittiğimde büyülendim. Kumun, suyun, sazlıkların, kuşların, evlerin ve insanların birarada bulunduğu o muhteşem manzara, aklımdan hiç çıkmadı”
Aynı manzara Hadid’i bugün de etkiliyor. “Varolan bir şeyi çağdaş biçimde yorumlayarak yeni bir mimari ve kent planlaması yaratmaya, keşfetmeye çalışıyorum. İşe mücevher gibi parlayan binalar yaparak başladım, şimdiyse onları modern şehirlerdeki kent insanıyla örtüştürmeye, yeni bir manzara anlayışıyla birleştirmeye çalışıyorum”.

"Mimari Hala Erkek İşi Olarak Görülüyor"
2006’ya geldiğimizde Zara Hadid hala dünyanın en önde gelen kadın mimarı. “Amerika’da bir çok ünlü kadın mimar var. Ancak onlar, National Gallery’yi tasarlayan Bob Venturi ile Denise Scott Brown örneğinde olduğu gibi, genellikle bir aile şirketinin üyesi olarak kalmışlar. Yerel otoritelerde ya da devlet dairelerinde görev yapan bir çok başarılı kadın mimar var. Ancak mimari dünyasında yalnız başına yol almak, bugün bile bir kadın için çok zor. Bu iş hala erkek işi olarak görülüyor”.

Hadid’e göre, mimariye kendini tamamen adamak gerekiyor “Eğer temponuz sizi öldürmezse, iyi değilsiniz demektir. Daha doğrusu her zaman bir önceki işinizin üzerine çıkmanız gerekiyor. Kadınlar genellikle anne olmak için işi bırakıyorlar, geri döndüklerinde ise eski pozisyonlarını almaları çok zor oluyor. Ya da diyelim herşeye rağmen gerçekten başarılı oldunuz, o zaman da basın, yapılan işlerden çok nasıl giyindiğinizle, kendinizi nasıl gösterdiğinizle ilgileniyor”

Cincinatti Modern Sanat Merkezi
"Hoş Binalar Tasarlamıyorum"
“En büyük düşmanım kendimim. Bir kadın olarak benden beklenen her şeyin iyi olmasını uman, kendi de hoş, nazik ve iyi olan bir kadın olmak. Ben hoş binalar tasarlamıyorum, hatta onlardan hoşlanmıyorum bile. Ben mimarinin yaşayan ve nazik olmayan taraflarının olması gerektiğini savunuyorum. Herşeyin mükemmel düzeyde yumuşak ya da temiz olması gerekmiyor. Bir binanın inşasından önce, o binadaki ışık kullanımının rolünü planlarsanız, ışığın ve rengin değişimini göz önüne almanız gerekir. Birkaç kış önce, karlı bir havada New York’tan Chicago’ya uçarken gün doğumunu gördüm. Gökyüzünün ve aşağıdaki şehrin manzarası siyah beyaz gibi bir kontrast yaratıyordu, nehir ve göller ise kan kırmızıydı. Büyülendim. Bunu genelde hoş bir manzara olarak nitelendirmezsiniz, ama aynı manzara öyle bir ışık kalitesine sahipti ki benim binalarımda yapmayı sevdiğim şey tam da ışığın bu manzaraya kazandırdığı yaşamsal boyut”.


Hadid dünyanın çeşitli yerlerinde çalışıyor. Basında “mimarinin divası” olarak anılan Hadid bir ülkeden diğerine müşterileriyle görüşmek, konferans vermek, bina açılışı yapmak gibi sebepler yüzünden koşturmak zorunda. Ortadoğu da Hadid’in ilgi alanlarından biri. Hadid’in Lübnan’daki Beyrut Amerikan Üniversitesi için yaptığı yeni binanın inşaatı sürüyor. 1972’de mimariden mezun olmadan önce burada matematik okumuş. Bombardıman altında kalan Beyrut’u düşünmek onu üzmekten çok kızdırıyor “Bu çılgınca bir durum, özellikle de yıkmayı değil inşa etmeyi isteyen bir mimar için” diyor. Müslüman olmasına rağmen Bağdat’taki bir Katolik okulunda eğitim alan Hadid, öğrenimine İsviçre’de devam etmiş. Hadid’in bugünkü çok kültürlü iş portfoyünde başarılı olmasının temelleri entelektüel bir aileye ait olmasında olduğu kadar, devrim öncesi Irak’ının eğitime büyük önem vermesi de yatıyor. Hadid, anavatanının ve bölgenin mevcut durumu hakkında ise şöyle konuşuyor: “Kasabalara gittiğimde sazlık kenarında yeni okullar görmüştüm. Kızlar ilk defa okula gidiyorlardı. Irak tarihi için mükemmel bir atılımdı. Bugüne geldiğimizde ise gördüğümüz tek şey yıkım. Şimdi aynı yıkımı, aynı kaybı Lübnan’da görüyoruz. Özellikle genç kadınlar için bir çok imkan yokoldu. Bir çok liberal Yahudi aydın ve Arap entelektüeli var. Onlar neden biraraya gelip bu aptalca kargaşadan sıyrılmanın yollarını aramıyorlar merak ediyorum”.

Hadid'in fütüristik bir mutfak tasarımı
Hadid Bağdat’ta da mimari işler yapmak istese de zamanlamanın buna uygun olmadığı gerçeği onu engelliyor : “okullar, hastaneler, sosyal kurumlar yapmak istiyorum. Yaratıcı mimarinin insanların hayatlarında değişiklik yapacağına inanıyorum. Gösterişli müze ya da galerilere harcadığımız enerjiyi basit mimari özellikleri taşıyan kamu binalarına yansıtabiliriz

Mimariden Çatal Bıçak Tasarımına
Olimpik Yüzme Havuzu
Öte yandan Hadid gittikçe daha fazla cesaret isteyen işler yapıyor: ışık ve enerji kullanımında çığır açacak gökdelenler, Aquatic Centre’da konser salonları, 2012 Londra Olimpiyatları için yüzme havuzu bunlardan birkaçı. Hepsi birbirinden önemli bu projelerde çalışmanın yaratıcılığı engellemediği görüşünde, ancak bir süre için yeni bir proje almamayı düşünüyor. Zaten Hadid sadece mimari alanında değil, iç mekan ve mobilya tasarımında da üretkenliğiyle göz dolduran ödüllü bir tasarımcı: “Bir mimar için herşey birbirine bağlıdır. Bir çantanın, mobilyanın ya da çatal bıçak takımının kendine özgü tarafları var ve bunları yapmak keyif veriyor. Bazı tasarımları, düşük maliyetle imal edip üretime sokmak istiyorum. Bu tasarımları sadece zengin ve eğitimli elit kesim için değil, herkesin dokunabileceği ürünler haline getirmek istiyorum. İnsanların yaşamına biraz renk katmak güzel bir şey”

Hadid aynı zamanda dünyanın en tehlikeli sporlarından biri olan ski-jump'ın (kayakla atlama sporu)yakından takipçisi. Ayrıca müzik dünyasıyla da yakından ilgili. Pet Shop Boys’un 1999-2000 yıllarındaki dünya turnesinin sahne düzenlemesi, ya da İsviçreli kompozitör Beat Furrer’ın Desire operasının düzenlemesi ona ait.

Maggie's Cancer Center
Hadid’in amacı kentsel görünümü hayal edilenin çok ötesinde bir anlayışla dönüştürmek. Önümüzdeki hafta açılacak Maggie’s Cancer Care kliniği de, Hadid’in mimari dehasını tam olarak yansıtmasa da zamanımızın en yetenekli mimarlarından birinin yaşadığı ülkedeki ilk işini göstermesi açısından önemli bir yere sahip olacak.

Zaha Hadid kimdir?

1950 yılında Bağdat’ta doğan Zaha Hadid, Beyrut Amerikan Üniversitesi Matematik Bölümü’nden mezun olduktan sonra 1972’de Londra’da bulunan Architectural Association’da öğrenimine devam etti. Üniversiteden 1977 yılında dereceyle mezun oldan Hadid, Metropolitan Architecture Office'in (OMA) ortaklarından biri oldu. 1979’da kendi ofisini kuran Hadid bir yandan da, öğrencilerinin deyişiyle "avangard ve orijinal" bir profesör olarak Architectural Association’dan Harvard’a, Colombia’dan Illinois’e pek çok üniversitede ders vermeyi sürdürdü. Başarılı kariyerine dünya çapında bir çok proje ve 2004 yılında kazandığı, mimarinin Nobel’i sayılan Pritzsker ödülünü de ekleyen Hadid, halen Viyana’daki Uygulamalı Güzel Sanatlar Üniversitesi’nde profesör ünvanıyla öğretim üyeliği yapmakta. Zaha Hadid’in işlerinden bazıları: Roma Çağdaş Sanat Ulusal Merkezi, Taiwan Guggenheim Müzesi, Napoli Hızlı Tren İstasyonu, Strasburg Tramvay Terminali, Rosenthal Çağdaş Sanatlar Merkezi, dünyada endüstri mimarisinin en önemli eserlerinden biri olarak kabul edilen Leipzig’deki BMW Merkez Fabrikası.

Ayrıntılı bilgi için: www.designmuseum.org/design/zaha-hadid
http://arts.guardian.co.uk/features/story/0,,1

http://www.yapi.com.tr/haberler/zaha-hadid-ingilterede-gorucuye-cikiyor_48983.html

Read Comment Section
İlk Yorumu Siz Yapın
Gönder

Yorumum onaylandığında e-posta ile bildir.

E-posta adresimle bültenlere abone olmak istiyorum

REKLAM VERİN

Haber gönderin Hemen haber gönderin

Sosyal Medyada Yapi.com.tr:

Abone Ol Yapı sektöründeki tüm gelişmelerden en önce siz haberdar olmak isterseniz e-bültenimize abone olun.
Bülten arşivine erişmek için tıklayın

REKLAM VERİN

Ajanda
TAMAMI » Bugünkü Etkinlikler BUGÜN:
Herhangi bir etkinlik mevcut değil!