Lütfen Tarayıcı Sürümünüzü Yükseltiniz.
 
BÖLÜM SPONSORU Egepen Egepen

Çağdaş Kent Politikasının Aktörleri

Cumhuriyet Türkiye'sinde, son 30 yılda gelişen, üniversite ve müze kuran, sanat koleksiyonu oluşturan, koleksiyonlarını bağışlayan, kültürel festivaller düzenleyerek ülkedeki sanat ve eğitim dünyasının yüzünü değiştiren özel kesim girişimleri herkesin malumu.

Radikal İKİ/Nora ŞENİ



ğer 18. yüzyıl Avrupa için "aydınlanma" çağı olmuşsa, 19. yüzyıl da şüphesiz bir hayırseverlik -philanthropy anlamıyla-, yardımperverlik çağı olarak algılanmalıdır. Bir kurum ve mekanizma olarak philanthropy'yi şematik olarak ve çok basitleştirerek, şöyle açıklamak mümkün: Genel dünyaya bakışın dinsel mercekten geçmeyip akılsal çerçeve dahilinde şekillenmek zorunda olduğu bir devirde, meşruluğu dine dayalı charity, zekat, tsedaka türü "yardımlaşmanın" zayıfladığı bir zamanda genelleşen bir "dayanışma" türü. Charity'nin bittiği yerde başlayan sosyal devletin devreye girmesiyle etkisini kaybedecek olan bu yeni "toplumsal sorumluluk" tarzı, "derde deva aramak", çekilen acıya çare bulma yerine derdin, acının oluşmasını engellemeyi yeğler, önlem alır. Dolayısıyla eğitime, sağlığa yatırım yapan, okul, hastane kuran, dinsel/etnik fark gözetmeden tanrı aşkına değil de "insan sevgisi" (philanthropy'nin literal anlamı) adına yapılan bir yardımlaşma tarzıdır. Üretim, üretkenlik ve zenginliğin artırılması gereğine inanır. Yeni sosyal-kontrol normları geliştirir.

Bu çerçeveden bakıldığında, Fransa gibi bir ülkede, 19. yüzyıl başında aktif olan, dispanser ve yetimhane kuran "yardımseverlerin" Fransız İhtilali'ni gerçekleştirmiş kadrolardan çıkmış olmasına şaşırmamak gerekir. Osmanlı topraklarında ise Rum, Ermeni ve Yahudiler arasında, kendi cemaatlerine "modern" eğitimi getiren -dinsel hiyerarşinin dışında ve bazen karşısında duran- yeni elitler (Zografos'lar, Zarifi'ler, Camondo'lar, Acıman'lar) sivrilecektir.

Elitler nezdinde, hem topluma karşı sorumluluk yerine getirme tarzı hem de elit kesime ait olmanın işareti olarak işleyen bu "davranış biçimi", 19. yüzyıl sonunda, 'mesen'liğe yönelir. Resim ve sanat objeleri koleksiyonları yapmak, onları bağışlamak, müze kurmak burjuvazinin üst kesimlerine has davranışlar arasında önem kazanır. Paris'te Cernuschi Müzesi, Jacquemart-André Müzesi ya da Camondo Müzesi bu çerçevede kuruldu. Sosyal devletin zayıflamasıyla 1990'lardan beri bu hareket dünyada yeniden canlanıyor.

Cumhuriyet Türkiye'sinde, son 30 yılda gelişen, üniversite ve müze kuran, sanat koleksiyonu oluşturan, koleksiyonlarını bağışlayan, kültürel festivaller düzenleyerek ülkedeki sanat ve eğitim dünyasının yüzünü değiştiren özel kesim girişimleri herkesin malumu. Bu girişimler sayesinde İstanbul metropoller arası rekabet alanında hatırı sayılır bir yere geldi. Bu akımın aktörleri, büyük servetlerin uluslararası arenadaki rekabetleri içinde varolma yolunu seçerler, milli çerçeveden ziyade uluslararası düzeyde oluşan standartlara göre hareket ederler.

Bu akımın Türkiye'de neden şimdi geliştiğini anlamak, sözü aktörlerine de vererek bu akımın tarihsel, sosyal niteliklerini irdelemek ve kentsel değişime katkısını incelemek amacıyla, bilimsel sorumluluğumda, 25-26, 28 Ocak tarihlerinde Pera Müzesi ve Santralistanbul'da "Hayırseverler ve Mesenler. Çağdaş Bir Kent ve Kültür Politikası için" konulu bir sempozyum tertipliyoruz. Bu toplantının düzenlenmesine katılan diğer kurumlar da, Fransız Anadolu Araştırmaları Enstitüsü (İstanbul), Fransız Şehircilik Enstitüsü (Paris 8 Üniversitesi), Paris Osmanlı ve Türk Araştırmaları Merkezi.

Sempozyumun incelediği Türkiye'deki bu eğilim herhangi bir devrede gelişmedi. Söz konusu dönem, Avrupa'da müze ve kültür/sanat kurumlarının yoğunlaştığı mahallelerin (cultural clusters) türediği, müze kurmanın bir kentsel dönüşüm aracı olarak yerleşmekte olduğu, kültür-kent ilişkisinin 'yeni bir paradigma'ya (bkz. 8 Nisan 2007, Radikal İki'deki yazım) uyarak dönüştüğü bir dönemdir. Dolayısıyla, İstanbul'da son zamanlarda kurulmakta olan kültürel kurumları bu perspektiften tahlil edip, özel ve devlet girişimlerinin, planlı olmasa da kesişip oluşturdukları 'İstanbul stratejilerini' keşfedeceğiz.

http://www.yapi.com.tr/haberler/cagdas-kent-politikasinin-aktorleri_58993.html

Read Comment Section
İlk Yorumu Siz Yapın
Gönder

Yorumum onaylandığında e-posta ile bildir.

E-posta adresimle bültenlere abone olmak istiyorum

REKLAM VERİN

Haber gönderin Hemen haber gönderin

Sosyal Medyada Yapi.com.tr:

Abone Ol Yapı sektöründeki tüm gelişmelerden en önce siz haberdar olmak isterseniz e-bültenimize abone olun.
Bülten arşivine erişmek için tıklayın

REKLAM VERİN

Ajanda
TAMAMI » Bugünkü Etkinlikler BUGÜN:
Herhangi bir etkinlik mevcut değil!