Lütfen Tarayıcı Sürümünüzü Yükseltiniz.
 
BÖLÜM SPONSORU Egepen Egepen

İznik Çinisinin 400 Yıllık Sırrını Çözdü

İznik çinisi dünyanın en dayanıklı ve en güzel çinisi olarak paha biçilemez değere sahip. Yabancıların Sultanahmet Camii'nin mavi çinilerinin karşısında oturup saatlerce hayranlıkla izlemesinin sebebi de bu. İznik çinisinin nasıl yapıldığı 400 yıldır bir muammaydı. Ta ki iktisat profesörü Işıl Akbaygil'in İznik Vakfı'nı kurmasına kadar.

Zaman Pazar
2 İznik Çinisinin 400 Yıllık Sırrını Çözdü

İznik çinisi dünyanın en dayanıklı ve en güzel çinisi olarak paha biçilemez değere sahip. Yabancıların Sultanahmet Camii'nin mavi çinilerinin karşısında oturup saatlerce hayranlıkla izlemesinin sebebi de bu. İznik çinisinin nasıl yapıldığı 400 yıldır bir muammaydı. Ta ki iktisat profesörü Işıl Akbaygil'in İznik Vakfı'nı kurmasına kadar. Işıl Akbaygil, iktisat profesörü. Uzun yıllar ekonometri ve iktisadi planlama dersleri verdi. Artık sayılarla değil, İznik çinisiyle uğraşıyor. Desenleri, renkleri ve 400 yıllık sırrıyla ilgileniyor. Kralların, kraliçelerin evlerini İznik çinileriyle döşüyor. Dünyanın en büyük meydanlarına İznik çinisinden anıtlar yaptırıyor.

Ekonomi uzmanı Işıl hocanın hayatı İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü başkanı olduktan sonra değişir. İlk olarak enstitünün üstlendiği İznik kazılarından haberdar olur. Sonra doktora ve yüksek lisans tezlerini okur. Dünyanın en dayanıklı ve desenleriyle sanatçıları kendine hayran bırakan İznik çinisinin 400 yıldır üretilmediğini öğrenir. 1989 yılında enstitü bünyesinde İznik çinisi sergisi düzenler. Hatta Türkiye Ekonomi Bankası'nın desteğiyle İznik çinisi kitabını hazırlar.

'400 yıllık sırrı çözdük'

Fakat Sultanahmet Camii, Topkapı Sarayı ve daha birçok tarihî eser İznik çinileriyle doludur ama bu çinilerin nasıl yapıldığına, renklerinin nasıl elde edildiğine dair yazılı hiçbir kaynak yoktur. İznik çinisinin pişirildiği fırınlar bile enstitünün yaptığı kazılarla yenilerde gün yüzüne çıkıyordur. Tüm bunlar çok ilgisini çeken Işıl hoca 1993 yılında İznik Vakfı'nı kurar. Ar-Ge ekibi oluşturur. Bu ekip TÜBİTAK'la birlikte İznik çinisini incelemeye başlar. İznik çinisinin nasıl yapıldığı, 500 yıl nasıl dayandığı ve malzemeleri hakkında yapılan bilimsel çalışmaların neticesinde 1997 yılında İznik çinisi yeniden üretilmeye başlanır.



Foto: İznik Vakfı'nın yaptığı çiniler birçok kralın ve devlet liderinin evini süslüyor. Birlişik Arap Emirlikleri Sultanı Al-Nahyan'ın adına yaptırdığı müzede olduğu gibi.

Işıl hoca: "Tıpkı Osmanlı zamanındaki gibi bir teşkilat yapısı oluşturuldu. Saraya bağlı Lonca sistemi var. Yani İznik çiniciliği bir ekol. Desenler Topkapı Sarayı'ndaki nakkaşhanede hazırlanıyor. İznik'te de üretim yapılıyor. Her aşamasıyla başka biri ilgileniyor. Onlara da usta değil, kaşi deniyor. Biz de yaklaşık 100 kişilik bir ekiple çalışıyoruz. İstanbul'da tasarım ekibimiz var. Üretim İznik'te. Yeniden üretebiliyor olmamızın arkasında Ar-Ge ekibimiz ve TÜBİTAK var. Yoksa malzemeyi birleştirmekle olmuyor. Pilav yapmaya benzer bu. Suyu, yağı, pirinci, tuzu atınca pilav olmaz. TÜBİTAK'la usulü tespit ettik. Tıpkı 16. yy'da olduğu gibi. Biz 400 yıllık sırrı keşfettik."

İznik çinisi yapana "usta" denmemesinin bir sebebi var

Işıl Akbaygil, hayatını İznik çinilerine adamış. Hem Türkiye'de hem de dünyada İznik çinisini anlatmak için neredeyse gitmediği ülke, görüşmediği lider kalmamış. Geçtiğimiz yıl Hermes'in Paris mağazasının vitrinlerini İznik çinileriyle süsleyerek moda dünyasını ilgisini çekmişti mesela. Hoca, mimari sergileri de kaçırmıyor. Işıl hocaya göre İznik çinisinin diğer çiniler ve seramiklerden farkı sadece yüzyıllarca dayanıyor olması değil. Deseni ve geometrisi. Sarayda hazırlanan desenler İznik çinisinin tamamen İslam geometrisini içermesine sebep oluyor. Işıl hoca, "İznik çinisini geometrinin bütün kurallarına hâkim olmayan yapamaz. O yüzden İznik çinisini yapanlara usta denmemiş. Önce geometrisi, şekli hazırlanıyor, sonra deseni. Her desenin de matematiksel bir anlamı var. Bir iktisatçı olarak İznik çinisiyle uğraşırken yabancılık çekmiyorum. Çünkü İznik çinisinde geometri de, matematik de var. Tüm bunları keşfettikçe heyecanlanıyor, şaşırıyorum. O yüzden İznik çinisi dünyanın en iyisi."

İznik Vakfı 1997 yılından beri İstanbul metrosu dışında önemli tarihî yapılar için de çini üretti, birçok modern camiyi İznik çinileriyle kapladı. Meksika'daki meşhur Türk saat kulesinin bozulan çinilerinin bire bir aynısı üretilip, restore etmişler. En son Başbakan Tayyip Erdoğan'ın özel isteğiyle Mescid-i Aksa'nın yanındaki Zincirli Kubbe'nin dökülen çinilerinin bire bir aynısı yaptılar.

TÜMÜNÜ GÖSTERSONRAKİ SAYFA HABERİN DEVAMI:   1  |   2
ETİKETLER: kurum
http://www.yapi.com.tr/haberler/iznik-cinisinin-400-yillik-sirrini-cozdu_88547.html

Read Comment Section
2 Yorum Yorum Yaz
  • Anadolu, bunları yapabilen insanlar yetiştirdiği için Anadolu. Ellerine sağlık, hoca. YANITLA
  • Çok ilginç ve heyecan verici bir haber. YANITLA
2 yorumdan 2 tanesi gösteriliyor. 
Yorumunuzu ekleyin
Gönder

Yorumum onaylandığında e-posta ile bildir.

E-posta adresimle bültenlere abone olmak istiyorum

REKLAM VERİN

Haber gönderin Hemen haber gönderin

Sosyal Medyada Yapi.com.tr:

Abone Ol Yapı sektöründeki tüm gelişmelerden en önce siz haberdar olmak isterseniz e-bültenimize abone olun.
Bülten arşivine erişmek için tıklayın
Haftanın ürünü Newlux PC Modüler Paneller

REKLAM VERİN

Ajanda
TAMAMI » Bugünkü Etkinlikler BUGÜN:
Herhangi bir etkinlik mevcut değil!