Lütfen Tarayıcı Sürümünüzü Yükseltiniz.
 
BÖLÜM SPONSORU Egepen Egepen

Santraller Geri Alınıyor

Yap-İşlet-Devret santrallerde 'ballı sözleşme' yapan kuruluşlara yeni tarifeyi kabul ettiremeyen Enerji Bakanlığı, 'buy-out' (parasını geri verip sant

vatan
Santraller Geri Alınıyor

ap-İşlet-Devret santrallerde 'ballı sözleşme' yapan kuruluşlara yeni tarifeyi kabul ettiremeyen Enerji Bakanlığı, 'buy-out' (parasını geri verip santrali alma) formülünü devreye sokuyor.

Yap-İşlet-Devret (YİD) formülüyle inşa edilen ve devletin 2020 yılına kadar alım garantisi verdiği santrallere bir çözüm getirmek üzere Enerji Bakanlığı düğmeye basıyor. Bakanlık, 2003 yılı ortasında, sözleşmelerdeki alım garantisi nedeniyle Hazine'ye büyük yük getiren santrallerle ilgili çözüm süreci başlattığını belirtmiş ancak 4 YİD santraliyle sözleşmelerin makul şartlara çevrilmesi konusunda yapılan görüşmelerden bir çözüm elde edilememişti. Her bir santralde çok sayıda uluslararası kreditör ilişkisi bulunması ve sözleşme revizyonunun tahkim riski taşıması nedeniyle sorunu çözemeyen Bakanlık, buy-out'u (parasını verip geri alma) esas alan yeni bir formül geliştirdi. Buna göre, Bakanlık YİD'leri sözleşmedeki esaslara göre belirlenecek buy-out bedellerini ödeyerek geri alacak ve santralleri satışa çıkaracak.

İlk etapta buy-out formülünün uygulanacağı santraller Çapan Kardeşler'in ABD'li Mission Energy ile ortak kurduğu Doğa Enerji, GAMA'nın ortakların arasında yer aldığı Trakya Elektrik, Çolakoğlu Metalurji'nin işlettiği Ova Enerji ve Ünal Aysal'in ortağı olduğu Uni-Mar olarak belirlendi.

EPDK Yasası'nda değişiklik yapılacak

Bugüne kadar yüksek maliyetini üstlenmemek için buy-out'tan uzak duran Bakanlık, yeni formülde bu bedeli santralin yeni sahiplerine ödetecek.

Bakanlığın bu formülü hayata geçirmek için atacağı ilk adım, söz konusu santrallerin satışı için yasal zemini sağlamak olacak. Bu kapsamda Bakanlık aradığı hukuki zemini de geçen yıl 23 Aralık'ta Meclis'e sunduğu Elektrik Piyasası Kanunu'da Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanun taslağını yasalaştırarak elde etmiş olacak. Söz konusu tasarının 4. maddesiyle getirilen hüküm, mevcut santrallerin kamuya geçmesi halinde (buy-out veya bir başka yolla), bu santrallerin TETAŞ tarafından başka alıcılara satilabilmesini düzenliyor. Bu maddeye göre, TETAŞ 2005 yılı sonuna kadar yeni alıcılarla satış sözleşmesi imzalayabilecek. Sözleşmelerin süresi 5 yılı geçemeyecek.

Elektriği10 değil 6.5 Cent'e satacak yeni müşteriler devreye sokulacak

Bakanlığın üzerinde çalıştığı formüle göre sistem şöyle işleyecek: 4 YİD santrali için Bakanlık, sözleşmelerde de tanınan hakkından yararlanarak buy-out'a gittiğini deklare edecek ve santrallerin geri alınmasına ilişkin süreci başlatacak. Aynı zamanda santralleri satışa çıkaracak olan Bakanlık, buy-out bedellerini santrallerin yeni sahiplerine ödetecek.

Yeni sistemle öngörülen formülü Enerji Bakanlığı bürokratları rakamlarla şöyle anlatıyor:

* Mevcut santralle halen yürürlükte olan anlaşmayla 20 yıllığına, 10 centten elektrik almayı garanti eden devlet, bu santrali, örneğin 500 milyon dolarlık buy-out bedeli karşılığında yeni bir şirkete satacak.

* Yeni alıcıyla yapılacak sözleşmede yine alım garantisi olacak ancak bu süre 5 yılı geçmeyecek.

* Sözleşme fiyatı da piyasa fiyatına uygun düzeyde belirlenecek. Örneğin bu fiyat 6.5 centin üzerine çıkmayacak. Böylece devlet 20 yıllığına elektriğin kw/h başına 10 cent ödemek yerine daha az bir süre için ve daha ucuz fiyattan elektrik alacak. Bu sürenin sonunda da alım garantisi verdiği imtiyazlı sözleşmelerden kurtulacak.

* Alıcı şirket ise, 5 yıllık alım garantisinin sağladığı sabit kazanç avantajıyla uluslararası kreditörlerden kredi kullanabilecek ve santrali alırken ödediği 500 milyon dolarlık buy-out bedelini, 5 yıl içinde çıkartacak.

* Mevcut santrallerin sahibi olan şirketler, imtiyazlı bir sözleşmeyi kaybetmekle birlikte, sözleşmede kendileri tarafından belirlenen buy-out bedelini tıkır tıkır alacak.

Sırtlarını dayadıkları kapı gibi sözleşmeleri anlaşmalarına engel

Enerji Bakanlığı'nın çözüm için gündemine aldığı imtiyazlı sözleşmelerin revizyonu kapsamında, Bakanlık ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) tarafından 4 Yap-İşlet-Devret (YİD) santraliyle sürdürülen görüşmeler iki ay önce tıkandı. Bakanlığın önerdiği "yeni sözleşme ve lisans koşulları" geçmişte lehlerine çok avantajlı anlaşmalar yapmış olan şirketlerce geri çevrildi. Bakanlık da sözkonusu santrallerde uluslararası firmalar olduğu için firmalar üzerinde çok fazla baskı kuramadı.

VATAN ballı anlaşma yapan YtD santralleri defalarca manşetine taşımış, Enerji Bakanlığı'nı da harekete geçirmişti. Ancak kuruluşlar, Tahkim'den gelen güçlerini de kullanarak yeni anlaşma imzalamaya bir türlü yanaşmadı.

Hazine anlaşmaların faturasını çıkardı:19 milyar dolar

Bakanlık ve EPDK yetkililerinin yaptığı hesabı göre, 4 YİD santrali için buy-out faturası yaklaşık 2.5 milyar dolar olarak tespit edildi. Ancak bu bedeli devletin ödeyecek olması durumunda bile aynı sözleşmelere 10 yıl daha devam etmekten daha kârlı olduğu öngörüldü. Buna göre, 10 yıl sonra 4 santrale ödenecek tutarın 10.5 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Bedelin satış yoluyla yeni alıcı tarafından ödenecek olması, Hazine ve Enerji Bakanlığı'nın da formülü ortak sahiplenmesini sağladı.

Hazine Müsteşarlığı da 2003 yılının sonunda hazırlanan Enerji Raporu'nda söz konusu YİD'lerle ilgili rakamları ortaya koymuş ve "Alım garantili elektrik anlaşmaları tadil edilmeli, mümkün olmuyorsa buy-out seçeneği uygulanmalıdır" demişti. Elektrik fiyat karşılaştırmalarında en yüksek tarifenin YİD sözleşmelerinde olduğunu belirten Hazine, 2003 yılında elektrik toptan satış piyasa fiyatı 5.3 cen1/kwh olmasına rağmen YİD tarifesinin 10 cent/kwh olduğunu ve 2009 yılında piyasa fiyatı 4.8 cent/kwh iken YtD tarifesinin 9 cent/kwh ve 2019 yılında 4 cent/kwh olan piyasa fiyatına rağmen YİD tarifesinin 8.5 cent/kwh olacağı öngörüsünde bulunmuştu. YİD santralleri için buy-out bedelinin toplam 1.8-2.3 milyar dolar arasında olacağı tahmin edilmişti. Ayrıca, buy-out'a gidilmemesi halinde söz konusu santrallere kalan proje ömürleri için toplam 18-19 milyar dolar fazladan para ödeneceği öngörülmüştü.

20 hidroelektrik santral satılacak

Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Başkanı (EPDK) Yusuf Günay, yapım ve işletmesi için birden çok girişimcinin talip olduğu hidroelektrik santralleri (HES), ihaleye çıkaracaklarını bildirdi. Günay, kurulu güçleri 15 ile 375 megavat arasında değişen ve bugüne kadar toplam 75 firmanın başvurduğu 20 hidroelektrik santral projesini 2005 yılının başından itibaren ihale edeceklerini kaydetti. Barajlarla Ak Enerji, Alarko, MNG Elektrik Üretim A.S, Çalık Enerji, Kayseri Elektrik, Kipaş, Ere, Ayen Enerji gibi şirketler ilgileniyor. Satılacak HES'ler arasında ise şunlar var: 375 MW kapasiteli Kahramanmaraş Kandil, 120 MW kapasiteli Uluabat Kuvvet Tüneli, 108 MW kapasiteli Elazığ Pembelik, 80 MW kapasiteli Ordu Darıca 1,45 MW kapasiteli Kızılırmak Bayramhacılı, 40 MW kapasiteli Aksu Gölkaya.



ETİKETLER: yeşil
http://www.yapi.com.tr/haberler/santraller-geri-aliniyor_20782.html

Read Comment Section
İlk Yorumu Siz Yapın
Gönder

Yorumum onaylandığında e-posta ile bildir.

E-posta adresimle bültenlere abone olmak istiyorum

REKLAM VERİN

Haber gönderin Hemen haber gönderin

Sosyal Medyada Yapi.com.tr:

Abone Ol Yapı sektöründeki tüm gelişmelerden en önce siz haberdar olmak isterseniz e-bültenimize abone olun.
Bülten arşivine erişmek için tıklayın

REKLAM VERİN

Ajanda
TAMAMI » Bugünkü Etkinlikler BUGÜN:
Herhangi bir etkinlik mevcut değil!