Lütfen Tarayıcı Sürümünüzü Yükseltiniz.
 
BÖLÜM SPONSORU Egepen Egepen

Yedikule Bostanları Yaşatılabilir!

1500 yıldan bu yana kentsel tarım alanı olan Yedikule Bostanları, 2013 yılı Temmuz ayında iş makinelerinin henüz hasadı yapılmamış mahsullerin üzerine yığdığı moloz kareleriyle gündeme gelmişti. Yedikule Bostanları Koruma Girişimi, Yedikule Bostanları’nın parkla birlikte iç içe yaşatılabileceğini savunuyor.

Yedikule Bostanları Yaşatılabilir!

Yedikule Bostanları, 2013 yılı Temmuz ayında “Yedikule Kapı ile Belgrad Kapı Arasında Kara Surları İç Koruma Rekreasyon Projesi” inşaatı ile Fatih Belediyesi ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne (İBB) ait iş makinelerinin henüz hasadı yapılmamış mahsullerin üzerine moloz yığdığı kareler ile gündeme gelmişti. 1500 yıldan uzun süredir kentsel tarım alanı olan Yedikule Bostanları ahşap bostan evi, ahırı, kuyusu, su havuzu ve su kanalları ile Osmanlı ve Bizans’tan kalan kent içi tarım alanı mirasının günümüze ulaşabilmiş tek örneği olarak nitelendiriliyor (1).

Marmaray’ın açılışı, Kara Surları’nın restorasyonu, Yenikapı miting alanı inşaatı, Karayolu Tüp Geçiş inşaatı gibi büyük projelerin gündeme gelişi, bostanlara ayrıca dikkat çekmiş olmalı. Proje, Fatih Belediyesi tarafından basına park olarak ilan edilse de, İstanbul 2. Numaralı Koruma Kurulu’ndan geçirilen avan projede bölge imara açılmış ve 2-3 katlı konutlar eklenmiş, belediyenin inşaat alanına astığı tabeladaki uygulama planında ise bir bölüm boş bırakılmış. Projedeki bu boş alan kuruldan geçen projede konut alanı olarak görünüyor.

Molozla kaplanan bostanın hemen arkasında yükselen ve Yedikule Konakları olarak bilinen alan, birkaç yıl öncesine kadar bostan olarak kullanılıyormuş. 2006 yılında bölge Yenileme Alanı ilan edilmiş ve 2010 yılında konakların yapımı tamamlanmış.

Yedikule Bostanları Koruma Girişimi “Bütünlüğü ile korunmuş, surla ve Suriçi ile bağlantısı açısından tekil bir kent mirası olan bu tarihi alanı muhafaza etmek muazzam bir fırsattır. Bu mirası hatırlamak, korumak, bostanı tarihi ve bugünkü kullanımı ile mahallenin ve şehrin gündelik hayatı içerisinde yaşatmak istiyoruz” diyerek Yedikule Bostanları’nın parkla birlikte iç içe yaşatılabileceğini savunuyor. Yedikule Bostanları’nı, süreci yakından izleyen Yedikule Bostanları Koruma Girişimi’nden Suna Kafadar, Y. Mimar-Sanatçı Ali Taptık ve Arkeolog Yiğit Ozar ile görüştük.

Foto: Cem Avcı

Aysun Koca: Yedikule Bostanları, yazın yapılan müdahaleden sonra çok daha fazla kişinin dikkatini çeker oldu. Yedikule Bostanları’nın dönüştürülmesi hakkında ne düşünüyorsunuz, yapılan müdahale karşısında bostanlara bakış nasıl oldu?

Suna Kafadar: Dönüştürme projesi bostanların tümünü değil, sur içindeki 60 dönümlük bir alanı kapsıyor. Bu alana park projesi yaptılar. Bu proje, bostanları geçiyorum, su kuyuları, 19. yy’dan kalma ahşap yapı, ahır, teraslama sistemi, vb. gibi (yani surların çevresindeki) hiçbir yapı gözetilmeden hazırlanmış. Plana baktığımızda bu bölgenin tarihsel değerine dair hiçbir şey görmüyoruz. Yalnızca surlar var, surlar da zaten UNESCO tarafından korunuyor. Biz de bu dönüşüm projesinde şöyle bir itirazda bulunduk; burasının elbette düzenlenmeye gereksinimi var, ama tarihi ve kültürel dokusu, ekolojik yapısı göz önünde bulundurularak bir plan yapılsın.

AK: Yedikule Bostanları’nın tarihsel değeri ve bugünkü önemi nedir?

SK: Bugün bu çapta bir metropolde yaşayan ve tarihi bu kadar eskiye giden son örneklerdendir, belki de tek. 18. yy’dan kalmış haritalarda bahçeler isimleriyle duruyorlar, İsmail Paşa Bahçesi, Bayrampaşa Bahçesi gibi... Padişahlara yakın kimseler tarafından işletildiğini biliyoruz. Şehrin dönüştürülmesinin yanında gıda güvenliği, tohumların geleceği, kırsal ve kentsel politikaların ayrıştırılması gibi konuları da tartışır olduk. Bu anlamda da burası daha fazla önem kazanıyor. Tarihi, kültürel ve ekolojik boyutunun yanında günümüz tarım, kent ve kırsalı ilgilendiren politikalara karşı varlığıyla simgesel bir direniş gösteren biricik topraklar bunlar.

Ali Taptık: Yedikule Bostanları’nın 7. yy’dan beri kentsel tarım alanı olarak kullanıldığı biliniyor. 1950’lere kadar da İstanbul’un birçok yerinde bostanlar var. Özellikle Tarihi Yarımada’da UNESCO ile birlikte yürütülen çalışmalarda bu bostanların korunmamasının yanlış kararlar olduğu yazılmıştı. Bostancılık kendi içinde bir miras ve bunun da korunması gerekli. İşletme sistemi ile birlikte düşünülerek çözümlenecek bir alanken, onun yerine her yerde gördüğümüz geometrik şekillerden oluşan bir park projesi karşımızda. En büyük derdimiz Anıtlar Kurulu’na bostanları anıt olarak tescilletmek, kültürel varlık olarak kabul ettirmek. Çünkü bostanlar el emeği ile oluşturulmuş bir peyzaj ve üretim alanı. Burada teraslama duvarları, sulama kanalları var, burası herhangi bir çayır değil. Bostancılığı da yıllar boyunca topraktan bilgisi alınmış bir tasarım pratiği olarak görmek gerekli. Böylesi fazla potansiyel biriktirmiş bir yerde, üstünü, sulamayı olanaksız kılacak biçimde molozla, toprakla doldurmak, kot yükseltmek yapılabilecek en kötü şeydi. Doç. Dr. Yıldız Salman böyle alanlarda koruma bandı olduğu için burasının bütün olarak korunması gerektiğini söylemişti. Buradaki her türlü ağaç Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın değil, Anıtlar Kurulu’nun görev alanında, ama onlar bunun farkında değiller.

AK: Bostanların dönüştürülmesi hakkında çevrede yaşayan mahalleli ne düşünüyor?

SK: Sur dibinde bir güvenlik ve temizlik sorunu var. Projenin yapılacağı alanın tam ortası 1998 yılına kadar bostanken, bir mezbaha ve depoya dönüştürülerek betonlaştırılıyor. Her kurban bayramında oradaki kokudan ve görüntüden insanlar çok rahatsız. Burada şimdiye kadar hiçbir aydınlatma ve temizlik çalışması yapılmamış. Muhtar, 10 yıldır dilekçeler yazdığını ama yanıt alamadığını anlattı. “Sonunda buraya bir park yapılacak, burası düzenlenecek siz de gelmişsiniz çomak sokuyorsunuz,” diye serzenişte bulundu. Çok anlaşılır bir şikâyet bu elbette. Belediye burada bir düzenleme yapmak istiyorsa, buranın temizlik ve güvenlik sorunu çok rahat çözülebilir. Mahalleliden bu nedenle karşı çıkanlar oldu, “buraya sonunda dikkat çekildi, burası ile ilgilenmeye karar verdiler, lütfen bozmayın”, dediler. Dediğim gibi biz zaten çevre düzenlemesine Yedikule’nin güzelleştirilmesine karşı değiliz. İnsanlar neler istediklerini biliyorlar, ama kimse onlara sormamış! Projeyi dahi görmemişler. Bostanın girişine astıkları tabela doğru projeyi göstermiyor, üzerinde açıklayıcı hiçbir bilgi de yok. Radikal gazetesinin ulaştığı projeye göre (2), Yedikule konutları gibi lüks konutlar yapacaklar, bundan mahallelinin haberi yok. Sur dibini imara açıyorsun, bu bilgiyi nasıl saklıyorsun? Bariz bir kötü niyet ve insanları suistimal etme örneği...

TÜMÜNÜ GÖSTERSONRAKİ SAYFA HABERİN DEVAMI:   1  |   2
http://www.yapi.com.tr/haberler/yedikule-bostanlari-yasatilabilir_116113.html

Read Comment Section
İlk Yorumu Siz Yapın
Gönder

Yorumum onaylandığında e-posta ile bildir.

E-posta adresimle bültenlere abone olmak istiyorum

REKLAM VERİN

Haber gönderin Hemen haber gönderin

Sosyal Medyada Yapi.com.tr:

Abone Ol Yapı sektöründeki tüm gelişmelerden en önce siz haberdar olmak isterseniz e-bültenimize abone olun.
Bülten arşivine erişmek için tıklayın

REKLAM VERİN

Ajanda
TAMAMI » Bugünkü Etkinlikler BUGÜN:
Herhangi bir etkinlik mevcut değil!